Náttúran.is

Metanreiknivél Orkuseturs

Á vef Orkuseturs er reiknivél sem hjálpar fólki að bera saman stofn- og rekstrarkostnað metanbíla og hefbundinna bíla með afar einföldum hætti. Reiknivélin sýnir að spara má mörg hundruð þúsund í eldsneytiskostnað og nú eru metanbifreiðar líka á hagstæðara verði. Aukabónusinn er svo tilheyrandi gjaldeyrissparnaður og minni útblástur gróðurhúsalofttegunda.

Sjá metanreiknivél á vef Orkuseturs.

Engin afsökun
Það hefur sjaldan verið mikilvægara að draga úr gjaldeyriskostnaði Íslandinga. Innfluttningur á jarðefnaeldsneyti er stór kostnaðarliður fyrir þjóðarbúið og talsverður hluti af dýrmætum gjaldeyri fer í að knýja fjölskyldubíla landsmanna. Það eru ekki allir nógu meðvitaðir um tilvist og kosti innlenda og umhverfisvæna eldsneytisins metans. Metan eða hauggas er framleitt úr sorpi hér á Íslandi og er afar umhverfisvænt. Það sem meira er að metan er miklu ódýrara og metanbílar eru að engu frábrugðnir hefbundnum bílum í gæðum. Vegna afslátta á vörugjöldum eru metanbílar í raun bæði ódýrari í innkaupum og rekstri. Í Reykjavík er enný á aðeins ein metanstöð en hún er hinsvegar á besta stað í Artúnsbrekkunni í alfaraleið fyrir stóran hluta bæjarbúa.
Stærsti hluti metanbíla hefur bensíntank til vara sem eykur sveigjanleikann og tryggir að enginn lendir vandræðum þó að metanið þrjóti fjarri metanstöðinni.
Það má því segja að enginn afsökun sé fyrir borgarbúa að kaupa EKKI metanbíl næst þegar ný bifreið er tekin í notkun. Vegna þess að:

• Metanbílar búa yfir sömu gæðum og hefðbundnir bílar
• Metanbílar eru miklu ódýrari í rekstri
• Metanbílar nota innlent eldsneyti
• Metanbílar eru ódýrari í innkaupum
• Metanbílar eru umhverfisvænir
• Metanbílar stuðla ekki að hnattrænni hlýnun
• Metanbílar spara gjaldeyri
• Metnabílar eru ekki flóknari í akstri en hefðbundnir bílar
• Metanbílar geta skipt yfir í bensín þegar metanið þrýtur

Enn ein ástæða til að skipta yfir í metan
Með tilkomu breytinga á lögum nr. 29/1993 (http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/0658.pdf) sem samþykktar voru á Alþingi þ. 1. janúar 2011 er tollstjóra heimilt að endurgreiða vörugjald af ökutækjum sem hefur verið metanbreytt þannig að ökutækið nýtir metan í stað bensíns eða dísilolíu og hefur verið skráð sem slíkt hjá Umferðarstofu. Fjárhæð endurgreiðslu vörugjalds skv. 1. mgr. skal vera 20% af kostnaði við breytinguna samkvæmt reikningi breytingaverkstæðis en þó ekki hærri en 100.000 kr. Vörugjald skal því aðeins endurgreitt að ökutæki sé yngra en sex ára við breytingu, miðað við framleiðsluár, og útbúið að lágmarki 78 lítra metangeymi.

Samgönguvefur Orkuseturs

Orkusetur opnaði nýlega samgönguvef sem innheldur fjöldann allan af nýjum og uppfærðum reiknivélum sem aðstoða neytendur við minnka eldsneytisnotkun sína eða jafnvel skipta yfir í innlent og umhverfisvænna eldsneyti.

Einnig má finna síuppfærðar upplýsingar um stöðu bílaflotans og hvernig okkur gengur að að minnka olíunotkun og útblástur í samgöngum.

Skoðaðu hvaða einkunn bíllinn þinn fær (eyðsla og kolefnislosun) með því að slá inn bílnúmer þitt:

• Bílaeinkunn

Skoðaðu samgöngureiknivélarnar með því að slá inn bílnúmer þitt:

• Samanburður bíla
• Langt á lítranum
• Hvað kostar ferðin?
• Kolefnisbókhald
• Göngu- og hjólareiknir
• Hjólasparnaður
• Nýskráning bifreiða

Skoðaðu yfirlit yfir nýskráning bifreiða á Íslandi:

Eyðslu- og útblástursgildi

Rafbílareiknir

Skoðaðu metanreiknivélar:

• Metanreiknivél
• Metanbreytingareiknir

Perureiknir - reiknivél Orkuseturs

Til að hvetja neytendur til að skipta yfir í orkuminni lýsingu birtir Orkusetur aðgengilega reiknivél á netinu, þar sem hægt er að skoða með auðveldum hætti áhrif þess að skipta út glóperum fyrir sparperur. Ætla má að þessi reiknivél hvetji neytendur mjög til að skipta yfir í orkuminni lýsingu með tilheyrandi rekstrasparnaði fyrir heimilið. Hér má nálgast reiknivélina: Perureiknir

Um 20% af raforkunotkun heimila fer til lýsingar og með því að skipta út hefðbundnum glóperum yfir í sparperur má draga verulega úr raforkunotkun. Sparperur nota einungis 20% af þeirri  orku sem glóperur þurfa til að gefa sama ljósstyrk. Að auki endast sparperur allt að fimmtán sinnum lengur.

Lýsing í iðnaðarráðuneytinu vottuð

Iðnaðarráðherra fer með málefni orkumála og ákvað á dögunum að fara fyrir með góðu fordæmi og gera úttekt á lýsingu í ráðuneytinu. Úttektin var gerð af Lýsingarsviði Jóhanns Ólafssonar & Co., umboðsaðila OSRAM á Ísland í samstarfi við Orkusetur. OSRAM hefur nú vottað að öll lýsing í ráðuneytisins sé til fyrirmyndar – allar perur orkusparandi og umhverfisvænar.
Í kjölfar úttektar í iðnaðarráðuneytin, stefnir Orkusetur á að taka út lýsingu í fleiri ríkisstofnunum og benda á það sem betur má fara svo draga megi úr rekstrarkostnaði ríkis með bættri lýsingu. Nú sem aldrei fyrr er mikilvægt að leita allra leiða til að spara í ríkisrekstri og orkusparnaður getur þar verið lóð á vogarskálarnar. Úttektin verður gerð í samstarfi við OSRAM.

Skynsamlegur sparnaður

Að skipta glóperum út fyrir sparperur er sársaukalaus leið til spara raforku og fjármagn. Sparperur nota um 80% minna rafmagn og líftími þeirra er miklu mun lengri en glópera. Með því að skipta yfir í sparperur er einnig verið að draga úr umfangi innflutnings, spara flutningskostnað og ekki síst spara vinnu við peruskiptingar. Raforkan sem sparast má svo nýta til annarrar atvinnuuppbyggingar þar sem íslensk raforka er afar verðmæt enda kolefnsfrí og græn.

Orkusetur opnar varmadæluvef

Á dögunum opnaði Orkusetur nýjan undirvef um varmadælur. Þar er m.a. varmadælureiknivél. Sjá www.orkusetur.is/varmadaelur.

Hefðbundin varmadæla samanstendur af dælubúnaði og leiðslum sem mynda lokað gas/vökvakerfi. Í gas/vökvakerfinu er svokallaður vinnslumiðill sem er ýmist á gas- eða vökvaformi. Í vinnsluhringrás varmadælunnar eru tveir varmaskiptar sem kallast eimir og eimsvali. Til að viðhalda hringrásinni þarf annars vegar þjöppu og hins vegar þensluloka.

Lagnakerfi varmadælu. Varmauppspretta er neðst til vinstri á myndinni. Með vökvadælu er varminn leiddur að varmaskipti (eimir eða uppgufari) sem hitar vinnslumiðilinn svo að hann gufar upp við lágan þrýsting. Þjappan efst á myndinni þjappar gasinu saman og það hitnar. Seinni varmaskiptirinn (eimsvalinn eða þéttirinn) losar varma úr háþrýstu vinnslugasinu í neyslu- og ofnavatn en við það þéttist gasið að nýju. Þaðan fer vinnslumiðillinn í gegnum þensluloka þar sem þrýstingurinn fellur og hringrásin lokast.

Varmadælu er yfirleitt komið fyrir innanhúss eða í lokuðu rými þar sem aðgengi er að raforku. Orkuhagkvæmni varmadælu ræðst af grundvallarlögmálum varmafræðinnar og verkfræðilegum þáttum á borð við orkunotkun dælna, eiginleikum vinnslumiðils og vinnsluhitastigs. Raforku þarf til að knýja allan búnað hefðbundinnar varmadælu, t.d. þjöppu og stýringar. Til viðbótar kemur sú orkunotkun sem stundum þarf til að koma varmagefandi miðli (t.d. vatni, sjó eða lofti) að og í gegnum varmaskipti (eimi) vamadælunnar. Efnahagsleg hagkvæmni ræðst af innkaups- og rekstrarkostnaði.

Orkusetur smíðar nýja reiknivél

Orkusetur hefur smíðað nýja reiknivél sem aðstoðar bifreiðaeigendur að taka skynsamlegar ákvarðanir í bílakaupum. Samhliða nýju reiknivélinni voru eldri reiknivélar uppfærðar og settar í nýjan búning.

Skoða reiknivélina á vef Orkuseturs.

Bifreiðakaup eru ein allra stærsta ákvörðun sem einstaklingar taka í umhverfismálum. Ríki heims keppast nú við að setja sér markmið í loftslagsmálum þ.e.a.s hversu mikið eigi að takmarka útblástur gróðurhúsalofttegunda. Meginuppsretta gróðurhúsalofttegunda er vegna bruna jarðefnaeldsneytis eins og olíu. Ísland er ríkt af grænni orku sem gefur kolefnisfrítt rafmagn og hita og því er bruni jarðefnaeldsneytis hjá einstaklingum bundinn við samgöngur. Ef ná á árangri í samdrætti á útblæstri verða allir að leggja sig fram, fyrirtæki sem og einstaklingar.  Þar sem einkabíllinn er stærsta útblástursuppspretta heimila er brýnt að beina sjónum að því hvernig minnka megi útblástur og þar með jarðefnaeldsneytiseyðslu fólksbifreiða á Íslandi.

Árið 2020 hefur verið notað sem viðmiðun í áætlunum ríkja í loftlagsmálum og stefna ríki að mismunandi miklum samdrætti fyrir þann tíma. Ef miðað er við meðallíftíma bifreiða þá er ljóst að langstærstum hluta bifreiða sem nú er á götum landsins verður skipt út fyrir árið 2020. Ef neytendur velja bifreiðar með t.d. 20% lægra útblástursgildi þá er ljóst að samdráttur í útblæstri frá samgöngum verður kringum 20% minni fyrir árið 2020.

Jákvæð þróun í hönnun bifreiða hjá framleiðendum hjálpar mikið til að gera slíkan árangur raunhæfan. En neytendur verða að þekkja eyðslu- og útblásturgildi bifreiða til að geta tekið þetta skref við næstu bifreiðakaup. Orkusetur kynnir nú nýja reiknivél sem aðstoða á neytendur til að velja betri bifreiðar með tilliti til útblásturs. Neytandinn þarf einungis að slá inn skráningarnúmer eigin bifreiðar og þá koma upplýsingar um eyðslu og útblástur bifreiðarinnar. Einnig kemur upp einföld einkunnargjöf sem raðar bifreiðum eftir útblástursgildum. Því næst getur neytandinn valið hversu mikið hann hyggst draga úr útblæstri við næstu bifreiðakaup. Neytandinn velur bifreiðaflokk sem sýnir glöggt að auðvelt er að draga verulega úr útblæstri án þess að nauðsynlegt sé að skipta um stærðarflokk. Reiknivélinni er ætlað að slá tvær flugur í einu höggi þ.e. kynna fyrir neytendum lykilstærðir um eyðslu- og útblástursgildi og aðstoða um leið við að finna eyðsluminni bifreiðar.

Smíði reiknivélarinnar er fjármögnuð með styrk frá Norrænu ráðherranefndinni og verður reiknivélin því aðgengileg á öllum tungumálum Norðurlanda. Það er fróðlegt að velta upp tölum um hvaða áhrif smávægilegar breytingar á bílaflota Norðurlanda hafa á útblástur. Fólksbifreiðar á Norðurlöndum eru um tíu milljónir talsins og ef meðalútblástursgildi færi úr 180 niður í 150 CO2 g/km á næstu tíu árum myndi útblástur frá bifreiðum minnka um 5 milljón CO2 tonn  á ári. Árlegur heildarútblástur gróðurhúsaloftegunda á Íslandi er einmitt í kringum 5 milljónir tonna þannig að segja má að skynsamlegar ákvarðanir bifreiðaeiganda á Norðurlöndum geti hreinsað út ígildi alls Íslands í útblástursbókhaldi heimsins.  Það er vonandi að reiknivélin komist í notkun á Norðurlöndunum og hafi áhrif á einhverja þeirra 10 milljón ákvarðanna sem teknar verða um bifreiðakaup á Norðurlöndum fyrir 2020.