Náttúran.is

Astma- og ofnæmissamtök Norðurlanda

Merki Astma- og ofnæmisstamtaka Norðurlanda.
Landssamtök astma- og ofnæmissjúklinga á Norðurlöndum veita ofnæmisprófuðum og samþykktum vörum í viðkomandi landi leyfi til að bera merki Astma- og ofnæmissamtakanna til þess að auðvelda astma- og ofnæmissjúklingum að finna vörur sem prófaðar hafa verið á viðurkenndan hátt og ekki eru taldar valda ofnæmi.

Sjá vef sænska vef samtakanna.

Veist þú hvaða aukefni eru í matarkörfunni þinni?

Í matvælum nútímans eru allskyns aukefni sem við flest kunnum lítil skil á. En hvaða efni eru þetta og hvaða áhrif skyldu þau hafa á líkama okkar? Eru einhver þeirra kannski ofnæmisvaldandi og geta sum aukefni e.t.v. valdið ofvirkni hjá börnum? Eða hafa einhver þeirra e.t.v. jákvæð áhrif á líkamann?

Náttúran.is hefur tekið saman ítarlegan lista yfir þau margvíslegu aukefni sem eru til staðar í matvælum. Sjá E-efnin hér til hægri á síðunni og í útgáfu fyrir snjallsíma á e.natturan.is. Um er að ræða efni eins og litarefni, þráavarnarefni og bindiefni. Sum efnin eru talin geta haft skaðleg áhrif á heilsu manna á meðan önnur aukefni eru beinlínis andoxandi og talin geta aukið hreysti og heilsu. Þriðji flokkur efna er síðan tiltölulega hlutlaus, þ.e. veldur hvorki neikvæðum né jákvæðum áhrifum. Skaðlegu efnin eru merkt rauðu megin á skalanum, hlutlaus efni á gula hluta skalans og efni sem talin eru hafa jákvæð áhrif á líkamann eru merkt grænu megin á skalanum. Heimilda er getið í hverju tilviki fyrir sig en varúðarstig er aðeins gefið upp til hliðsjónar og Náttúran.is tekur ekki afstöðu til þessar efna með neinum hætti.

Með því að slá inn heiti E efnisins sem þú hefur áhuga á að fá upplýsingar um getur þú öðlast betri þekkingu á viðkomandi aukefni. Þú getur beitt skynsemi þinni og þekkingu til að velja frekar þau aukefni sem hafa jákvæð áhrif og þannig haft áhrif á markaðinn. Ef við neytendur stöndum saman, þá getum við breytt ansi miklu í veröldinni.

Öll aukefnin hafa svokallað E númer, en E stendur fyrir Evrópu. Nánari upplýsingar um aukefni er að finna á vef Matvælastofnunar – www.mast.is en Matvælastofnun ber ábyrgð á eftirliti með aukefnum í matvælum hér á landi.

Um snertiofnæmi fyrir Cocamidoprópýl betaine

Hægt er að vera með snertiofnæmi fyrir yfirborðsefninu cocamidoprópýl betaine sem er mjög oft notað í sápum. Efnið er unnið úr kókosolíu og dímetýlamínóprópýlamíni. Einkenni geta komið fram nokkrum klukkustundum eftir snertingu og geta innifalið rauða húð, bólgur, kláða og vökvafylltar blöðrur.

Cocamidoprópýl betaine er þekktur ofnæmisvaldur. Það getur verið ertandi fyrir húð, augu og lungu. Efnið er notað í hreinlætisvörum eins og í sjampói, handsápum og tannkremi auk þess að vera til staðar í mörgum snyrtivörum þar sem það er notað sem kvoðulausnar- eða þykkingarefni. Efnið er í freyðibaði, hreinsikremum, hreinsilausnum fyrir snertilinsur (augnlinsur) og í ýmsum kremum. Einnig í svitalyktareyðum, kremi til að fjarlægja farða, hárlitarefnum, hárlakki, fljótandi sápuefnum, sjampóum, rakkremi og í hárgeli.

Nauðsynlegt er að lesa innihaldslýsingu hverrar vöru fyrir sig, til að sjá hvort varan inniheldur cocamidoprópýl betaine eða skyld efni (sjá listann hér að neðan).

Forðast skal vörur sem innihalda eftirfarandi efni:

• 1-Propanaminium, N-(carboxymetýl)-N, N-dímetýl-3-((1-oxokókoshnetu)amínó)-hýdroxíð innra salt
• N-(2-Amínóetýl)-N-(2-(2-carboxýetoxý)etýl)beta-alanín, norkókó asýl afleiður, tvínatríum sölt
• N- (Carboxýmetýl)-N, N-dímetýl-3-((1- oxokókoshnetu)amínó)-1 própanam- iníum
• CADG
• Cocamidoprópýl betaine
• Cocamidoprópýl dímetýl glýsín
• Cocamfocarboxýpropríónat hýdroxíð
• Kvart ammóníum sambönd (carboxýmetýl) (3 cocoamídóprópýl) dim etýl, hýdroxíð innra salt
• beta-Alanín, N-(2-amínóetýl)-N-(2-(2-carboxýethoxý)etýl)-, norkókó asýl afleiður, dínatríum sölt
• Cocoamfódíprópríonat
• Cocoýl amíð própýlbetaine
• Dínatríum cocoamfódíprópríónat
• Mirataine CB

Frekari upplýsingar er að finna á ensku á veraldarvefnum (t.d. á slóðinni: www.allergeaze.com/PDFs/NA/NA22.PDF) og hjá húð- og ofnæmislæknum.

Grafík: Tákn sem notað er eingöngu hér á vefnum þegar fjallað er um ofnæmi almennt ©Náttúran.is.

Um ofnæmi fyrir gúmmíefninu Thiuram mix

Það er hægt að hafa ofnæmi fyrir ótrúlegustu hlutum. Eitt af því sem hægt er að hafa ofnæmi fyrir er efni sem kallast í daglegu tali Thiuram mix eða Thiuram blanda. Efnið er notað til að hraða myndun fjölliða við framleiðslu á gúmmí, og er það í næstum öllum hlutum sem innihalda gúmmí.  Það er því ekki svo auðvelt að komast hjá því að lenda í snertingu við Thiuram blönduna í samfélagi nútímans. Yfirleitt er um að ræða ofnæmi sem lýsir sér sem slæmt exem og sár á húð. Það getur verið langvarandi og erfitt viðureignar.

Næstum allir bílar eru klæddir að innan með plasti og gúmmí. Gúmmíhanskar, skór og innlegg geta innihaldið Thiuram blöndu. Gúmmístrengur í nærbuxum og sundbolir geta framkallað ofnæmisviðbrögð og skilið eftir sig rauða húð. Plastmálningin sem íbúðin er máluð með getur innihaldið Thiuram blöndu og getur slíkt valdið vægri útsetningu gegn efninu.

Listinn hér að neðan er ekki tæmandi en gefur þó vissa vísbendingu við hvað er að eiga. Thiuram blanda getur verið í eftirfarandi hlutum:

• Hönskum, skóm, innleggjum
• Í nærfötum og sundbolum
• Í sárabindum og lækningatækjum
• Í tækjum sem notuð eru við blóðskilun nýrna
• Í hljólbörðum og slöngum t.d. garðslöngum
• Í plasti og kennaratyggjói
• Í plöntueitri í landbúnaði og í skordýraeitri
• Í efnum sem virka fælandi á dýr
• Í svömpum og augnskuggum, snyrtivörum
• Í gúmmílökum, koddum og hitapokum
• Í hettum og smokkum
• Í blöðrum, alls kyns leikföngum
• Í lími í skó og í veggfóðurslími
• Í sápum og sjampóum
• Í lyfinu Antabus sem er notað gegn alkóhólisma
• Í plastmálningu

En hvaða lausnir eru þá til? Hægt er að ganga í leðurskóm og skór úr plasti eru skárri en skór með gúmmísólum. Einnig eru góðu gömlu tréklossarnir æskilegir. Forðast skal gúmmíhanska og nota í staðinn vínylhanska. Einnig má nota hanska úr neopreni ef vínylhanskar henta ekki.

Til eru sárabindi sem innihalda ekki Thiuram blöndu. Þau eru t.d. gerð úr viskósa, pólýamíði, elastani og bómull. Nota má pressusárabindi eins og Tensopress og Setopress. Ef nota þarf sjúkrasokka er gott að nota þá sem gerðir eru úr Lycra eða næloni.

Fullt af leiðbeiningum um ofnæmi gegn Thiuram blöndu er að finna á internetinu. Gallinn er sá að flestar þær síður eru á ensku. Hér fylgir þó listi yfir nokkrar upplýsingasíður um Thiuram blöndu ofnæmi. Gangi ykkur vel að finna frekari upplýsingar:

http://www.dermnetnz.org/dermatitis/rubber-antioxidant-allergy.html
www.truetest.com/PatientPDF/Thiuram-Mix-Patient-Info.pdf
www.cutaneousallergy.org/downloads/patient/standard/thiuram.pdf
http://contactallergy.com/contact_allergy_069.htm

Grafík: Tákn sem notað er eingöngu hér á vefnum þegar fjallað er um ofnæmi almennt ©Náttúran.is.

Náttúrubarnið Anna Birna Ragnarsdóttir

Við hvað starfar þú Anna Birna eða hvert er viðfangsefni þitt:

Ég er hómópati og rek fyrirtækið htveir hómópatíubækur ehf með Guðnýju Ósk Diðriksdóttur. Á því rúma ári sem við erum búnar að starfrækja htveir höfum við skrifað og gefið út tvær bækur, „Meðganga og fæðing með hómópatíu“, sem kom út fyrir síðustu jól og „Barnið og uppvaxtarárin með hómópatíu“ sem var að koma út núna. Auk þess höldum við úti vefsíðu, www.htveir.is, þar sem við erum búnar að skrifa 67 greinar, um hómópatíu og heilsutengd málefni. Allt sem við höfum gert gerum við sjálfar án styrkja, hvort sem um er að ræða skriftir, útgáfu, dreifingu, markaðssetningu eða bókhaldi og svo mætti reyndar lengi telja. Það má því segja að þetta sé mikið hugsjónarstarf hjá okkur stöllunum.

Hvaða menntun eða reynslu hefur þú að baki?

Ég er menntuð hómópati frá The College of Practical Homeopathy, í Bretlandi, þetta er 4 ára nám eða um 190 einingar. Frá því að ég hóf nám mitt árið 2000 hefur hómópatían átt hug minn og hjarta, mér er mikið í mun að sem flestir þekki og geti notfært sér þessa aldagömlu náttúrumeðferð.

Hvað lætur þig tikka?

Ég á dásamlegan eiginmann og það er ómetanlegt fyrir okkur að komast í sveitina og vera í tengslum við náttúruna, þannig slaka ég á, endurnærist og næ jarðtenginu. Bækur eru mér líka mjög mikilvægar bæði sem afþreying en líka til að fræðast.

Finnst þér að þú getir haft áhrif í samfélaginu?

Já það finnst mér, bæði með bókunum „Meðganga og fæðing með hómópatíu“ & „Barnið og uppvaxtarárin með hómópatíu“, en einnig með því hvernig ég umgengst börnin mín, fjölskyldu, vini og umhverfið mitt.

Hvaða viðfangsefni finnast þér mikilvægust einmitt núna?

Meðvitund hvers og eins um hvað er mikilvægt í umhverfinu, hvernig viljum við lifa og hvernig viljum við hafa umhverfi okkar nær og fjær.

Ræktar þú eigin jurtir eða nýtirðu þér villtar jurtir?

Já svo sannarlega! Við hjónin er með ræktun í bústaðnum okkar hjá Laugarvatni. Þar er ræktað allskyns grænmeti, kryddjurtir og blóm. Við erum líka með berjarunna og förum auðvitað í berjamó á hverju hausti, þau ber duga okkur yfirleitt fram á vor. Ég hef í gegnum tíðina alltaf átt til vallhumal og blóðberg, en smám saman er að bætast við hinar ýmsu tegundir sem nauðsynlegt er að eiga yfir vetrarmánuðina.

Á hvaða stigi finnst þér náttúruvernd á Íslandi vera í dag?

Skammsýn, mér finnst svolítið vanta upp á framtíðarsýn fyrir komandi kynslóðir.

Hvernig myndir þú vilja sjá vef Náttúrunnar þróast?

Mér finnst vefurinn góður eins og hann er.

Áttu þér uppáhalds málshátt eða lífsspeki?

Komdu fram við aðra eins og þú vilt láta koma fram við þig. Það á líka við um náttúruna.

Kærar þakkir Anna Birna.

Ljósmyndir: Efsta myndin er af Önnu Birnu, miðmyndin er af bókinni Barnið og uppvaxtarárin með hómópatíu, neðsta myndin er af bókinni Meðganga og fæðing með hómópatíu. Ljósm. Höskuldur Harri en hann hannaði einnig báðar bækurnar og er hinn margrómaði eiginmaður Önnu Birnu.