Náttúran.is

Leiðbeiningar til hjólreiðamanna vegna umferðarmengunar

Hjólreiðamenn verða að gæta sín sérstaklega þegar hjólað er í borgum þar sem er mikil umferðarmengun. Rannsóknir hafa sýnt að hjólreiðamaður í áreynslu andar dýpra en t.d. ökumaður bifreiðar, þannig að ef hjólreiðamaður verður fyrir mikilli útsetningu gegn mengandi efnum er hætta á því að þau berist auðveldlega ofan í lungu.

Svifryk er yfirleitt ekki mjög hættulegt nema það sé minna en PM 2,5. Það fína svifryk sem er undir PM 2,5 kemur yfirleitt beint frá útblæstri bifreiða, það fer beint ofan í lungu og kemur sér fyrir í lungnablöðrunum þar sem það leysist upp og efnin sem eru í svifrykinu fara þannig inn í blóðrás mannslíkamans.

Það er því útblásturinn frá bílunum sem skapar einna mesta hættu, þótt ýmsar tegundir svifryks kunni að vera í loftinu (gosaska, saltagnir, ryk frá uppblæstri o.s.frv.). Því stærra sem svifrykið er því auðveldara á mannslíkaminn með að losna við það.

En hvað getur þá hjólreiðamaðurinn gert. Jú sem betur fer minnkar svifryks- og umferðarmengun mjög hratt með fjarlægð frá götunni sjálfri. Það munar því um hvern metra sem maður getur hjólað lengra frá götunni.

Ef þú ert að hjóla á göngustíg eða gangstétt skaltu halda þig þeim meginn sem er fjærst götunni hverju sinni. Ef þú finnur fyrir sviða eða óþægindum í öndunarfærum skaltu setja eitthvað fyrir vitin (trefil, grisju).

Síðan er um að gera að hvetja fólk almennt til að hjóla í vinnuna, ganga eða nota almenningssamgöngur til þess að bílamengun í borginni minnki. Einnig verður að hafa hjólareiðamenn í ráðum við gerð göngustíga þannig að þeir séu lagðir sem fjærst umferðaræðunum. Í sameiningu getum við skapað betra borgarumhverfi.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   

Ef smellt er á hluti birtast nánari upplýsingar

Skrifstofan - Íþróttir

Þrátt fyrir það að stundun íþrótta séu í allflestum tilfellum bæði holl fyrir líkama og sál okkar er ekki þar með sagt að íþróttaiðkun og íþróttaáhugi fólks geti ekki haft gríðarlega neikvæð óbein umhverfisáhrif.
Dæmi um slíkt eru t.a.m. stórir fótboltaleikir þar sem neysla hins almenna fótboltaaðdáenda eru gosdrykkir, bjór og skyndibitamatur af ýmsum tegundum. Þetta eru einkum mikið unnar matar- og drykkjarvörur sem eru mjög orkufrekar í framleiðslu

Tökum dæmi fra úrslitaleik enska bikarsins árið 2004 á árþúsunda-leikvanginum í Cardiff. Hinir 73 þúsund aðdáendur liðanna Manchester United og Millwall sporðrenndu alls 37.624 pylsurúllum, 26.965 samlokum, 17.998 pylsum, 12.780 hamborgurum, 11.502 pokum af kartöfluflögum og 23.909 skömmtum af frönskum.
Þessu var skolað niður með 203.494 lítrum af bjór 21.422 af cider, 12.452 flöskum af víni, 90.481 staupum og 63.141 flöskum af áfengum gosdrykkjum.

Eftir að fagnaðarlátunum í Cardiff lauk lágu á götum Cardiff borgar 37.000 tonn af gleri, 8 tonn af pappa og 11 tonn af matarafgöngum. Ekkert af þessu var endurunnið.

Stærstu umhverfisáhrifin voru þó ferðalögin. Aðdáendurnir ferðuðust að meðaltali 590.5 km hver – 47% með bíl, 34% með lest og afgangurinn með rútum eða stórum fólksbílum.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   

Gengurðu vel?

Í seinasta pistli mínum hér „Að ganga vel á fjöllum“ fjallaði ég um umgengni okkar um fjöllin og landslagið. Nú er komið að því að við skoðum aðeins hvernig við göngum sjálf.

í allri þeirri vakningu sem á sér stað í dag í gönguferðum okkar úti í náttúrunni, þá er þar einn þáttur sem er vanræktur.
Það er sá þáttur sem víkur að því hvernig við göngum. Hvernig við beitum líkamanum og notum þyngd okkar sjálfra við að koma okkur áfram.
Í ótal fjallaferðum mínum hef ég séð fólk eyða allt of mikilli orku í gönguna. Vissulega er það oft í góðu lagi, þegar fólk er að æfa og byggja upp þol og styrk á styttri leiðum, en þegar löng ganga er framundan, þar sem halda þarf út langan göngudag og eiga svo hugsanlega einhverja orku afgangs ef eitthvað ber út af, eða bara til að koma sér heim, er mikilvægt að beita sér rétt.

Sjálfur hef ég það fyrir vana þegar ég fer með hópa í lengri göngur að kenna fólki rétta göngutækni og líkamsbeitingu. Byrja fyrirlesturinn á því að spyrja hvort það hafi ekki örugglega allir lært að ganga nálægt eins árs afmælinu sínu. Flestir játa því, en þegar ég spyr hvort nokkur hafi fengið „framhaldsnámskeið“ eftir það, verður oftast fátt um svör.

Þess vegna ætla ég að fjalla hér aðeins um það hvernig best er að beita sér á göngu og veita einhverjum ykkar vonandi langþráð framhaldsnámskeið í að ganga.

Of margir hefja gönguna á því að rjúka af stað. Eftir stutta stund fer fólki að hitna og gamalkunnug „brunatilfinning“ kemur í læri og aðra vöðva sem við beitum helst á göngunni. Þetta er gott dæmi um það þegar vitlaust er farið af stað og ávísun á mikla þreytu og jafnvel að þreytan nái yfirhöndinni áður en markmiði ferðarinnar er náð og göngumaðurinn snýr við löngu áður en ætlað var.
Auðvitað viljum við komast hjá þessu og helst að koma aftur til baka, full af orku og þægilega þreytt.

Þegar við ætlum okkur í gönguferð skulum við byrja á því að huga að klæðnaðinum. Stundum er svalt úti og jafnvel kalt. Við komum út úr heitum bílnum og ákveðum að klæða okkur m.v. þá tilfinningu. Svo er gengið af stað og eftir stutta stund fer okkur að hitna vel og þá kemur upp þörfin að fækka fötum, en þá erum við kannski þá þegar orðin sveitt og þvöl og því er erfitt að finna rétta hitann á okkur eftir það. Sjálfur hef ég það fyrir vana að vera alltaf „smá kalt“ þegar ég byrja að ganga. Þá veit ég líka að eftir smá stund þegar líkaminn fer að hitna að þá verð ég líka hóflega heitur og þarf því ekki að fækka fötum. Höfum því í huga að klæða okkur ekki of mikið í upphafi göngu, en ef okkur hlýnar ekki fljótlega, þá er kannski tímabært að bæta á sig fleiri fötum. Við það að svitna of mikið missum við mikla orku sem við auðvitað viljum eiga þar til átökin aukast.   Munið því, að ykkur á að vera „örlítið kalt“ þegar gangan hefst.

Þá er það gangan sjálf. Mín einfalda regla segir „Þú ferð hraðar ef þú ferð hægt“.  Nú hvá eflaust einhverjir og því ætla ég að skýra þetta betur.
Þegar við göngum, skulum við ganga fremur hægt og hafa skrefin stutt og umfram allt, ekki fara of hratt af stað. Skrefin eiga að vera það stutt að við erum aldrei að tegja á okkur í skrefunum, því þegar við teygjum á vöðvunum, er stutt í að mjólkursýran fari af stað og þá er líka stutt í að við þreytumst. Oft krefst það nokkurar einbeitingar og vilja að halda þessum rólega hraða. En ég lofa ykkur því að ef þið venjið ykkur á að ganga rólega, þá sjáið þið líka fljótt að þessi hæga yfirferð skilar ykkur hraðar, því sjaldnar þarf að hvíla sig og einnig helst líkamshitinnn stöðugri og við mæðumst mun minna.

En þá er það hvernig við beitum okkur á göngunni. Vonandi tekst mér að lýsa því hér á einfaldan hátt.  Í stuttu máli sagt, þá eigum við ekki að„draga okkur upp“ í skrefunum, heldur eigum við að “stíga upp“. Of margir eru að taka löng skref og stíga þá langt fram fyrir sig og nota því nánast alla vöðva í lærunum þegar þeir draga sig upp. Best er að bera sig þannig að, að við færum líkamsþungann fram. Það gerum við með því að halla okkur aðeins fram á við og í hverju skrefi færum við þann fót sem við stígum í, sem næst í lóðrétta línu undir þyngdarpunkt  líkamans. Síðan stígum við upp í þann fót og því felst áreynslan að mestu í því að rétta úr fætinum og þá erum við aðeins að nota vöðvana aftan í lærunum.

Eflaust tekur það ykkur einhvern smá tíma að tileinka ykkur þessa göngutækni (allavega átti það við um mig) en ég lofa ykkur því að þið munið eiga auðveldari ferðir framundan.
Stundum þarf jafnvel að beita smá „aga“ á göngufélagana þegar maður vill ganga rólega.
Fyrir tveim árum var ég á leiðinni á Hvannadalshnúk með hóp björgunarsveitarfólks. Spennann var mikil, en ég vildi halda þessum skynsamlega gönguhraða. Þegar við vorum komin nokkuð áleiðis, sáum við aðra hópa draga á okkur. Þetta kom af stað stressi í mínu fólki sem vildi auka hraðann. Ég stóð á mínu og hélt þessum yfirvegaða hraða og innan skamms ruku nokkrir hópar fram úr okkur við mikla óánægju míns fólks. En viti menn, þegar komið var upp í um 1600 m. hæð fórum við fram úr öllum þessum hópum, sem voru þar örþreyttir og orkulitlir. Svo fór að við vorum fyrsti hópur á tindinn þennan dag og einhverir þessara hópa sem fóru fram úr okkur neðarlega á leiðinni náðu ekki að komast á tindinn sökum þreytu.

Göngum því hægt og spörum orkuna. Þannig förum við miklu hraðar yfir auk þess sem ferðirnar verðu mun ánægjulegri.

Ljósmynd: Sól fagnað á Búrfelli, ©Árni Tryggvason.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   

Gönguferðir

Að ganga er ein besta og ódýrasta líkamsrækt sem völ er á. Hún er ekki bundin við sérstakan stað né tíma svo þú ert alveg frjáls í að þjálfa þig þegar þú vilt. Hún er líka tilvalin til að fá sér ferskt loft. Ganga styrkir líkamann og getur spornað við ýmsum æðasjúkdómum og bætt andlega líðan. Með góða skó á fótum ertu tilbúin í gönguferðina. Gönguleiðum og stígum í kringum bæi og borgir hefur fjölgað til muna á síðustu árum, athugaðu gönguleiðir í þínu nágrenni.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   

Sundlaugar Reykjavíkur heilnæmar og öruggar

Sundlaugar í Reykjavík eru bæði heilnæmar og öruggar. Þetta kemur fram í niðurstöðum reglubundins eftirlits Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur með sundlaugum árið 2008, sem nýlega voru kynntar á fundi Heilbrigðisnefndar Reykjavíkur.

19 stundstaðir eru í Reykjavík, 7 sem reknir eru á vegum ÍTR, 6 skólasundlaugar og 6 aðrar. Á hverjum stað er ein til tvær sundlaugar og oft margar setlaugar. Árið 2008 var auk reglubundins eftirlits, gerð könnun á heilnæmi vatns og öryggismálum í samstarfi við Umhverfisstofnun og önnur heilbrigðiseftirlitssvæði. Þar var leitað svara við ýmsum spurningum um heilnæmi vatnsins, innra eftirlit, þjálfun starfsfólks og skyndihjálparbúnað á staðnum. Þá voru tekin sýni úr öllum laugum. Sýrustig vatns, klórstyrkur og bundinn klór var mældur á staðnum og tekið var vatnssýni fyrir heildargerlafjölda úr öllum laugum. Einnig var leitað í nokkrum lauganna að bakteríunni Pseudomonas Aeurginosa sem getur valdið sýkingum í húð.

Niðurstaðan er að heilnæmi sundlaugavatns í Reykjavík var í ágætu lagi. Öll mæld klórgildi voru innan marka. Hvergi mældist bundinn klór nálægt 0,5 mg/l. Heildargerlafjöldi var innan marka baðvatnsreglugerðar í 95% vatnssýna og pseudomonas bakterían fannst ekki í neinni laug í Reykjavík í þessari könnun. Þá virðast öryggismál vera í góðu lagi og helstu björgunartæki eru alls staðar fyrir hendi.

„Við erum mjög ánægð með niðurstöðuna,“ segir Ingibjörg H. Elíasdóttir heilbrigðisfulltrúi í Reykjavík. „Það sem helst má bæta eru varnaðarmerkingar um hættu sem stafað geta af dýfingum,“ segir hún. Laugarverðir eiga að endurnýja hæfnispróf sitt árlega og aðrir starfsmenn sundlauga sem þjóna gestum fara á skyndihjálparnámskeið annað hvert ár. Á einum sundstað átti laugarvörður eftir að endurnýja árlegt hæfnispróf sitt.

Umhverfisstofnun birtir á næstunni skýrslu með niðurstöðum könnunarinnar á landsvísu um gæði laugarvatns og öryggi á stundstöðum.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•