Náttúran.is

Hreint loft - betri heilsa

Umhverfis- og auðlindaráðuneytið og velferðarráðuneytið bjóða til málþings um loftgæði og lýðheilsu þ. 24. apríl kl. 10 -12 á Nauthóli í Öskjuhlíð í aðdraganda Dags umhverfisins.

Á málþinginu verður fylgt úr hlaði nýju riti starfs hóps ráðuneytanna tveggja um loftgæði og heilsufar á Íslandi þar sem einnig eru settar fram tillögur til úrbóta.

Dagskrá:

10:00  Opnun og ávarp umhverfis- og auðlindaráðherra - Svandís Svavarsdóttir.

10:15  Skiptir loft máli? - áhrif loftgæða á heilsufar - Sigurður Þór Sigurðarson, yfirlæknir hjá Heilbrigðisstofnun Suðurnesja.

10:30  Loftgæði innandyra - áhrif á vellíðan og heilsu - Árný Sigurðardóttir, framkv.stjóri Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur.

10:45  Loftgæði utandyra - þróun loftmengunar síðustu ár - Þorsteinn Jóhannsson, sérfræðingur hjá Umhverfisstofnun.

11:00  Hvað höfum við lært? Hverju getum við breytt?- Guðrún Pétursdóttir, forstöðumaður Stofnunar Sæmundar fróða.

11:15  Pallborð þar sem framsögumenn sitja fyrir svörum.

11:45  Ávarp velferðarráðherra og fundarslit - Guðbjartur Hannesson.

Fundarstjóri er Stefán Thors, ráðuneytisstjóri í um hverfis- og auðlindaráðuneyti.

Málþingið er öllum opið meðan húsrúm leyfir.

Grafík: Jörðin í mengunarskýjum, Guðrún A. Tryggvadóttir og Signý Kolbeinsdóttir.

Um snertiofnæmi fyrir Cocamidoprópýl betaine

Hægt er að vera með snertiofnæmi fyrir yfirborðsefninu cocamidoprópýl betaine sem er mjög oft notað í sápum. Efnið er unnið úr kókosolíu og dímetýlamínóprópýlamíni. Einkenni geta komið fram nokkrum klukkustundum eftir snertingu og geta innifalið rauða húð, bólgur, kláða og vökvafylltar blöðrur.

Cocamidoprópýl betaine er þekktur ofnæmisvaldur. Það getur verið ertandi fyrir húð, augu og lungu. Efnið er notað í hreinlætisvörum eins og í sjampói, handsápum og tannkremi auk þess að vera til staðar í mörgum snyrtivörum þar sem það er notað sem kvoðulausnar- eða þykkingarefni. Efnið er í freyðibaði, hreinsikremum, hreinsilausnum fyrir snertilinsur (augnlinsur) og í ýmsum kremum. Einnig í svitalyktareyðum, kremi til að fjarlægja farða, hárlitarefnum, hárlakki, fljótandi sápuefnum, sjampóum, rakkremi og í hárgeli.

Nauðsynlegt er að lesa innihaldslýsingu hverrar vöru fyrir sig, til að sjá hvort varan inniheldur cocamidoprópýl betaine eða skyld efni (sjá listann hér að neðan).

Forðast skal vörur sem innihalda eftirfarandi efni:

• 1-Propanaminium, N-(carboxymetýl)-N, N-dímetýl-3-((1-oxokókoshnetu)amínó)-hýdroxíð innra salt
• N-(2-Amínóetýl)-N-(2-(2-carboxýetoxý)etýl)beta-alanín, norkókó asýl afleiður, tvínatríum sölt
• N- (Carboxýmetýl)-N, N-dímetýl-3-((1- oxokókoshnetu)amínó)-1 própanam- iníum
• CADG
• Cocamidoprópýl betaine
• Cocamidoprópýl dímetýl glýsín
• Cocamfocarboxýpropríónat hýdroxíð
• Kvart ammóníum sambönd (carboxýmetýl) (3 cocoamídóprópýl) dim etýl, hýdroxíð innra salt
• beta-Alanín, N-(2-amínóetýl)-N-(2-(2-carboxýethoxý)etýl)-, norkókó asýl afleiður, dínatríum sölt
• Cocoamfódíprópríonat
• Cocoýl amíð própýlbetaine
• Dínatríum cocoamfódíprópríónat
• Mirataine CB

Frekari upplýsingar er að finna á ensku á veraldarvefnum (t.d. á slóðinni: www.allergeaze.com/PDFs/NA/NA22.PDF) og hjá húð- og ofnæmislæknum.

Grafík: Tákn sem notað er eingöngu hér á vefnum þegar fjallað er um ofnæmi almennt ©Náttúran.is.

Um ofnæmi fyrir gúmmíefninu Thiuram mix

Það er hægt að hafa ofnæmi fyrir ótrúlegustu hlutum. Eitt af því sem hægt er að hafa ofnæmi fyrir er efni sem kallast í daglegu tali Thiuram mix eða Thiuram blanda. Efnið er notað til að hraða myndun fjölliða við framleiðslu á gúmmí, og er það í næstum öllum hlutum sem innihalda gúmmí.  Það er því ekki svo auðvelt að komast hjá því að lenda í snertingu við Thiuram blönduna í samfélagi nútímans. Yfirleitt er um að ræða ofnæmi sem lýsir sér sem slæmt exem og sár á húð. Það getur verið langvarandi og erfitt viðureignar.

Næstum allir bílar eru klæddir að innan með plasti og gúmmí. Gúmmíhanskar, skór og innlegg geta innihaldið Thiuram blöndu. Gúmmístrengur í nærbuxum og sundbolir geta framkallað ofnæmisviðbrögð og skilið eftir sig rauða húð. Plastmálningin sem íbúðin er máluð með getur innihaldið Thiuram blöndu og getur slíkt valdið vægri útsetningu gegn efninu.

Listinn hér að neðan er ekki tæmandi en gefur þó vissa vísbendingu við hvað er að eiga. Thiuram blanda getur verið í eftirfarandi hlutum:

• Hönskum, skóm, innleggjum
• Í nærfötum og sundbolum
• Í sárabindum og lækningatækjum
• Í tækjum sem notuð eru við blóðskilun nýrna
• Í hljólbörðum og slöngum t.d. garðslöngum
• Í plasti og kennaratyggjói
• Í plöntueitri í landbúnaði og í skordýraeitri
• Í efnum sem virka fælandi á dýr
• Í svömpum og augnskuggum, snyrtivörum
• Í gúmmílökum, koddum og hitapokum
• Í hettum og smokkum
• Í blöðrum, alls kyns leikföngum
• Í lími í skó og í veggfóðurslími
• Í sápum og sjampóum
• Í lyfinu Antabus sem er notað gegn alkóhólisma
• Í plastmálningu

En hvaða lausnir eru þá til? Hægt er að ganga í leðurskóm og skór úr plasti eru skárri en skór með gúmmísólum. Einnig eru góðu gömlu tréklossarnir æskilegir. Forðast skal gúmmíhanska og nota í staðinn vínylhanska. Einnig má nota hanska úr neopreni ef vínylhanskar henta ekki.

Til eru sárabindi sem innihalda ekki Thiuram blöndu. Þau eru t.d. gerð úr viskósa, pólýamíði, elastani og bómull. Nota má pressusárabindi eins og Tensopress og Setopress. Ef nota þarf sjúkrasokka er gott að nota þá sem gerðir eru úr Lycra eða næloni.

Fullt af leiðbeiningum um ofnæmi gegn Thiuram blöndu er að finna á internetinu. Gallinn er sá að flestar þær síður eru á ensku. Hér fylgir þó listi yfir nokkrar upplýsingasíður um Thiuram blöndu ofnæmi. Gangi ykkur vel að finna frekari upplýsingar:

http://www.dermnetnz.org/dermatitis/rubber-antioxidant-allergy.html
www.truetest.com/PatientPDF/Thiuram-Mix-Patient-Info.pdf
www.cutaneousallergy.org/downloads/patient/standard/thiuram.pdf
http://contactallergy.com/contact_allergy_069.htm

Grafík: Tákn sem notað er eingöngu hér á vefnum þegar fjallað er um ofnæmi almennt ©Náttúran.is.

Eplaedik sem svitalyktareyðir

Dýfið klút í eplaedik, og strjúkið handarkrikana eftir bað eða sturtu. Það er gott fyrir húðina og heldur bakteríubúskapnum í skefjum en það eru eimitt bakteríurnar sem eiga sök á því að svitalykt myndast. Auk þess virkar eplaedikið frískandi á húðina án þess að hafa neikvæð áhrif á sýrustig húðarinnar.

Skrúbb með eplaediki

Þvoðu andlitið með mildri hreinsimjók, setjið síðan þvottapoka í heitt vatn. Leggið þvottapokann síðan laust á andlitið í eina til tvær mínútur. Setjið síðan bómullarservíettu í volgt vatn með tveim til þremur teskeiðum af eplaediki. Leggið þetta á andlitið og setjið heita þvottapokann yfir klútinn á andlitinu. Látið vera á í 5 mínútur og skolið síðan af með heitu vatni og nuddið andlitið vel með þvottapokanum. Með þessu losna dauðar húðfrumur og húðin fer aftur að ljóma. Endurtakið vikulega.