Náttúran.is

Leiðtogafundur um sjálfbæra þróun (Earth Summit) - Jóhannesborgarfundurinn um sjálfbæra þróun

Á leiðtogafundinum í Jóhannesarborg árið 2002 voru skuldbindingar frá Ríó-ráðstefnunni endurnýjaðar. Á fundinum voru markaðar helstu áherslur í umhverfis- og þróunarmálum komandi áratuga.

Sjá nánar á vef Earth Summit.

Parísaryfirlýsingin

Í Parísaryfirlýsingunni felst m.a. fjölþjóðlegt átak til að tryggja samræmi milli starfsaðferða og reglna þróunarstofnana, tvíhliða sem marghliða, við starfsaðferðir og stjórnkerfi þróunarlandanna. Í hverju ríki starfa fjölmargir aðilar að þróunaraðstoð. Þannig vinna margir að því að leysa sömu vandamálin og verkefnavinna skarast. Stjórnkerfi þróunarríkja þurfa að sinna mörgum samstarfsaðilum með ólíar kröfur um t.d. aðferðafræði og skýrslugerð sem leiðir til mikils vinnuálags og óhagræðis fyrir viðtökuríkið. Parísaryfirlýsingin felur í sér aðgerðarlista með mælanlegum markmiðum og tímaáætlun sem skal stuðla að því að yfirlýsingin leiði til áþreifanlegra úrbóta.

Sjá nánar um Parísaryfirlýsinguna á vef OECD.

Monterrey samþykktin

Með Monterrey samþykktinni frá því 2002, um fjármögnun þróunar, skuldbinda þróunarríki sig til að vinna að efnahagslegum og félagslegum umbótum, að bæta stjórnarfar og viðhalda lögum og reglum. Á móti stefna iðnríkin að því að auka framlög til þróunarsamvinnu, vinna frekar að opnu og sanngjörnu aljþjóðaviðskipta- og fjármálakerfi og draga úr skuldabyrði fátækra landa.

Sjá nánar um Montterey samþykktina á vef Financing for Development.

Alþjóðasamningur um kvikasilfur í sjónmáli

Þörf er á alþjóðlegum samningum um notkun og losun kvikasilfurs. Norrænu umhverfisráðherrarnir ítreka þetta sjónarmið í sameiginlegri blaðagrein. Tekið verður stórt skref fram á við í ferlinu þegar Sameinuðu þjóðirnar halda fyrsta samningafundinn um alþjóðlegan samning í Stokkhólmi dagana 7.-11. júní.

Samstarfið um kvikasilfur er gott dæmi um að Norðurlandaþjóðirnar geta lagst á eitt og haft þannig bein áhrif á heimsmálin. Eins og fram kom í grein umhverfisráðherranna sem birtist í öllum norrænu ríkjunum og á alþjóðavettvangi, þá er lögð áhersla á að halda samstarfinu áfram og ryðja veginn fyrir metnaðarfullan alþjóðlegan samning um kvikasilfur sem verði tilbúinn til undirritunar 2013.

Hjá Norrænu ráðherranefndinni, samstarfsvettvangi ríkisstjórnanna, hefur verið gripið til margvíslegra aðgerða til að takmarka notkun kvikasilfurs. Ráðherranefndin fjármagnar m.a. ráðstefnuna í Stokkhólmi. - Norrænu ríkin líta vandann sömu augum. Við höfum látið að okkur kveða á alþjóðavettvangi sem hafði í för með sér að árið 2009 tókst okkur að telja önnur ríki heims á að ganga til samningaviðræðna á vettvangi Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna um bindandi alþjóðlegan samning til að takmarka notkun kvikasilfurs, skrifa ráðherrarnir. Norrænu löndin hafa takmarkað eða bannað notkun kvikasilfurs heimafyrir. En þörf er á hnattrænni lausn.

Gjóskan úr íslenskum eldfjöllum er ekki það eina sem berst með vindum milli landa, það sama á við um kvikasilfur. Nauðsynlegt er að grípa til aðgerða og knýja fram alþjóðlegan sáttmála um kvikasilfur ef takast á að draga úr umhverfismengun á Norðurlöndum. Öll ríki heims verða því að vera aðilar að samningi um notkun kvikasilfurs. Kvikasilfur er eitt hættulegasta umhverfiseiturefnið og getur m.a. haft áhrif á námsgetu. Rannsóknir sýna að börnum á heimskautasvæðum, sem verða fyrir mikilli kvikasilfursmengun í móðurkviði, t.d.vegna fiskneyslu, er hætt við alvarlegum skaða í miðtaugakerfi. Þjóðfélagshópar sem háðir eru auðlindum hafsins, m.a. á Norðurskautssvæðinu eru þar með í sérstakri hættu. Þátttakendur á kvikasilfursráðstefnunni í Stokkhólmi verða áhrifamenn, sérfræðingar og embættismenn auk fulltrúa umhverfissamtaka og annarra frjálsra félagasamtaka um allan heim.

Grein ráðherranna í norska dagblaðinu Dagbladet Grein ráðherranna í sænska dagblaðinu Göteborgs-Posten.

Sjá viðmið Náttúrunnar um þungmálma og sérstaklega um kvikasilfur.

Þúsaldarmarkmiðin

Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna voru samþykkt á 55. allsherjarþingi S.þ. í september 2000. Þúsaldarmarkmiðin leggja áherslu á að ríkar þjóðir og snauðar verði að taka höndum saman í baráttunni gegn fátækt og stefni að því markmiði að helminga fátækt í heiminum fyrir árið 2015.

Átta helstu áhersluatriði yfirlýsingarinnar eru kölluð Þúsaldarmarkmið um þróun:

1. Eyða fátækt og hungri
2. Öll börn njóti grunnskólamenntunar
3. Vinna að jafnrétti kynjanna og styrkja frumkvæðisrétt kvenna
4. Lækka dánartíðni barna
5. Vinna að bættu heilsufari kvenna
6. Berjast gegn alnæmi, malaríu og öðrum sjúkdómum sem ógna mannkyninu
7. Vinna að sjálfbærri þróun
8. Styrkja hnattræna samvinnu umþróun

Þúsaldaryfirlýsingin leggur áherslu á að opið og réttlátt fyrirkomulag alþjóðaviðskipta sé ein grundvallarforsenda þess að sigur náist í baráttunni gegn fátækt í heiminum og þjóðir heims skuldbinda sig til að forðast mismunun og ójafnræði í alþjóðaviðskiptum.

Sjá nánar um þúsaldarmarkmið á vef Sameinuðu þjóðanna.