Náttúran.is

Ergo úthlutar umhverfisstyrkjum 2013

Á dögunum úthlutaði ERGO umhverfisstyrkjum en það er annað árið í röð sem að það er gert. Styrkurinn nemur 1.000.000 króna og skiptist í tvo hluta.  Þeir sem hlutu styrkinn þetta árið eru Umhverfissamtökin Blái Herinn og Kristinn Jón Ólafsson.

Hreinsun náttúru er verkefni sem Blái Herinn vinnur að. Frá stofnun samtakanna hafa þeir hreinsað yfir þúsund tonn af rusli og drasli úr náttúru Íslands.

Kristinn Jón vinnur að verkefni sem byggir á fræðslu og upplýsingastarfsemi til barna og foreldra til að minnka rafmagnsnotkun á heimilum.

Ljósmynd: Kristinn Jón Ólafsson og Tómas J. Knútsson styrkþegar með Jóni Hannesi Karlssyni framkvæmdastjóra ERGO.

Hinn óbeini sparnaður umhverfisstarfs

Þó svo að hinn beini sparnaður sem hlýst af umhverfisstarfi sé mikilvægur er hinn óbeini jafnvel enn mikilvægari.

Fyrsti hluti umhverfisstarfs er umhverfisúttekt. Hún felur í raun í sér að fyrirtækið kortleggur útgjöld sín vegna hita og rafmagns, eldsneytis og aksturs, hráefna, pappírsnotkunar, úrgangsgjöld o.s.frv.

Næsta skref er að setja þetta í samhengi við rekstur fyrirtækisins og búa til lykiltölur til að fylgjast með. Þó það hljómi sjálfsagt þá eykur þetta verulega skilning stjórnenda og ekki síður starfsmanna á eðli rekstrarins, útgjöldum og verðlagningu á vörum og þjónustu. Auk þess verða allir meðvitaðri um kostnað og starfsmenn fara ósjálfrátt að hugsa um umhverfismál og kostnað. Sparnaður og að gera hlutina rétt verður ákveðið gildi innan fyrirtækisins.

Það er erfitt að útskýra þetta öðruvísi en með dæmi. Flestir þeir sem hafa búið erlendis og hafa flokkað úrgang í nokkur ár hafa átt afskaplega erfitt þegar þeir koma aftur til Íslands og það er ekki boðið upp á sorpflokkun. Gildismat hefur breyst og fólk gerir sér ekki grein fyrir því fyrr en það er sett aftur í sömu aðstæður og það var áður en hegðunarmynstrið breytist. Sóun sem var áður ósjálfráð sættir fólk sig ekki við í dag.

Hinn óbeini sparnaður er margvíslegur og snertir fyrirtæki á flestum sviðum.

Fyrirtæki sem er með gott orðspor í umhverfismálum á auðveldara með að afla sér tilskilinna leyfa fyrir starfseminni þar sem að fólk er ósjálfrátt jákvæðara gagnvart þessum fyrirtækjum. Fyrirtækin fá einnig jákvæðari umfjöllun í fjölmiðlum o.s.frv. Þessi fyrirtæki þekkja starfsemi sína betur en flest önnur fyrirtæki og geta yfirleitt brugðist fljótt og málefnalega við orðrómi eða athugasemdum sem annars hefðu orðið þeim til vandræða. Geti fyrirtæki til dæmis ekki gert grein fyrir mengunartölum, mengunarkostnaði eða öðru þegar slys ber að höndum opinberar það að það hafi ekki nægilega stjórn eða þekkingu á málefnum fyrirtækisins sem leiðir af sér grunsemdir gagnvart fyrirtækinu og hefur áhrif á orðspor þess.

Góð þekking fyrirtækja á umhverfismálum leiðir til bætts orðspors og ímyndar um að það sé að gera það rétta. Það í sjálfu sér leiðir til betra orðspors á fjármálamörkuðum eða fjármálastofnunum sem leiðri til betri kjara. Umhverfisstarf bætir einnig samband fyrirtækisins við hagsmunaaðila eins og umhverfissamtök, íbúasamtök og félagasamtök. Það bætir einnig aðgengi að mörkuðum þar sem fyrirtæki sem vinnur að umhverfismálum velur sér gjarnan samstarfsaðila sem hugsa á svipuðum nótum og þeir sjálfir. Umhverfisstarf byggir upp traust opinbera aðila sem leiðir til auðveldara og traustara samstarfs við opinbera aðila varðandi leyfisveitingar og opinbert eftirlit.

Sá hluti sem oftast gleymist er að umhverfisstarf bætir starfsanda og gerir fyrirtækjum léttara að laða að sér hæft starfsfólk. Rétt ímynd fyrirtækja skiptir meira og meira máli þegar fólk velur sér vinnu. Fólk velur sér vinnustað þar sem því líður vel og þar sem það getur verið stolt af vinnustaðnum. Fyrirtæki með rétta viðskiptahugmynd hefur úr stærri hópi atvinnuumsækjenda að velja. Það er ekki margt ungt fólk í dag sem velur sér vinnu með þá framtíðarsýn að geta litið til baka þegar það fer á eftirlaun og sagt “ég spillti náttúrinni”. Til að gera þetta enn sýnilegra, hver vill selja sígarettur allt sitt líf og hafa á samviskunni að 20.000 manns hafi fengið krabbamein.

Fyrirtæki sem eru að gera rétta hluti geta valið úr stærri hópi umsækjanda og þurfa ekki að greiða eins mikið fyrir hæft starfsfólk.

Sjá „Eru umhverfismerktar vörur dýrar“?

Grafik: Guðrún Tryggvadóttir ©Náttúran.is

Umhverfisviðmið fyrir fyrirtæki

Hvað eru umhverfisviðmið?

Umhverfisviðmið eða markmið eru í eðli sínu ekkert frábrugðin fjárhagslegum markmiðum. Hlutverk beggja er að mæla árangur af starfssemi fyrirtækisins á mismunandi sviðum, þó svo að auðveldlega sé hægt að fullyrða að fjárhagleg og umhverfismarkmið séu hvert öðru háð. Það er þó einn grundvallarmunur á fjárhaglegum og umhverfislegum markmiðum. Hin fjárhagslegu hafa þróast í fjölda áratuga eða árhundruði meðan umhverfislegu markmiðin eru tiltölulega ný á nálinni og fyrirtæki byrjuðu ekki að setja umhverfisviðmið í einhverjum mæli fyrr en eftir 1996 þegar ISO 14001 staðallinn var fyrst samþykkur.

Þessi grundvallarmunur á umhverfis- og fjárhagslegum markmiðum hefur hins vegar mikla praktíska þýðingu. Bókhaldsforrit fyrirtækja miðast að því að fylgjast á auðveldan máta með fjárhagslegum lykiltölum. Kerfin eru byggð með það í huga að geta á auðveldan og fljótan máta fá út allar helstu fjárhagslegu viðmið sem hægt er þar sem upplýsingar skipta öllu í hörðum heimi samkeppninnar. Umhverfisupplýsingar eru ekki á innbyggðar í upplýsingakerfi fyrirtækja eins og fjárhagslegar upplýsingar.

Að skilgreina umhverfismarkmið er í sjálfu sér ekki erfitt. Hið flókna er að skilgreina hvar og hvernig auðveldast er að safna saman upplýsingum úr upplýsingakerfinu. Þar sem umhverfisupplýsingar eru oft af skornum skammti hefur fólk því tilhneigingu að mæla það sem hægt er að mæla í stað þess að mæla það sem er mikilvægt. Grunnur að öllum viðmiðum er að þekkja núverandi stöðu (grunnstöðuna) áður en viðmiðin eru sett. Án þess að þekkja grunnstöðuna er afskaplega erfitt að vita hvort markmiðum hafi verið náð. Að ekki vita grunnstöðuna er líklega algengustu mistök sem fyrirtæki gera við markmiðasetningu. Markmiðin verða því oft ekkert annað en fallegur ásetningur án þess að hægt sé að segja til um hvort þeim hafi verið náð eða ekki. Grundvallaratriðið í allri markmiðasetningu er því að skilgreina grunnstöðu áður en markmið eru sett.

Einkenni góðra umhverfisviðmiða:

Lifandi markaður opnar nýja glæsilega verslun í Fákafeni

Lifandi markaður opnaði á dögunum nýja glæsilega verslun og veitingastað í Fákafeni 11 í Reykjavík. Á morgun verður haldin opnunarhátíð frá kl. 17:00-19:00 með opnunartilboðum og líflegum vörukynningum. Þetta er stærsta verslunin til þessa og má segja að hún muni þjóna sem nokkurskonar flaggskip fyrir Lifandi markað. Fyrir utan eitt breiðasta úrval lífrænna vara sem í boði er á Íslandi er þar er að finna stóraukið úrval af ferskvöru, eins og grænmeti, ávöxtum, kjöti, fiski og brauði. Þar að auki er veitingastaður, sem sérhæfir sig í gómsætum, hollum réttum, og fyrsta flokks kaffihús á staðnum.

Með þessu er Lifandi markaður að staðsetja sig sem alvöru valkost á matvörumarkaði þar sem fólk getur komið og verslað áhyggjulaust fyrir heimilið – allt á einum stað. Lifandi markaður selur einungis gæðavörur úr hollum og góðum hráefnum sem stuðla að góðri heilsu og vellíðan. Vörurnar eru að stærstum hluta lífrænt ræktaðar eða íslensk framleiðsla og án allra óæskilegra aukefna. Þetta er þriðja verslun Lifandi markaðar en fyrir eru verslanir og veitingastaðir í Borgartúni og við Hæðasmára í Kópavogi.

Auknar kröfur neytenda
„Þetta eru spennandi tímar, fólk leggur meiri og meiri áherslu á gæði þeirrar fæðu sem það er að neyta og gefa börnunum sínum. Þetta finnum við hjá LIfandi markaði. Á hverju ári vex viðskiptavinahópurinn jafnt og þétt. Við erum sífellt að sjá hjá okkur ný andlit og við finnum einfaldlega að neytendur eru farnir að gera auknar kröfur um að vita hvaðan maturinn kemur og hvað hann inniheldur. Við viljum svara því kalli.“ segir Arndís Thoraresen framkvæmdastjóri Lifandi markaðar.

Andlitslyfting hjá Lifandi markaði
Verslanirnar voru allar teknar í gegn fyrir skemmstu en það var Leifur Welding sem sá um útlitsbreytinguna í samvinnu við Lifandi markað. Leifur hannaði líka nýju verslunina í Fákafeni. Hið einstaka útlit Lifandi markaðar mun vafalaust koma flestum á óvart en það er gjörólíkt því sem Íslendingar hafa vanist á matvörumarkaði og meira í takt við það sem gerist erlendis. „Við fylgjumst mjög vel með því hvað er í gangi erlendis í þessum geira og reynum að vera í farabroddi með nýjar og góðar vörur. Í hönnunarferlinu var lögð áhersla á að gera matarinnkaupin ánægjuleg og þægileg til að auðvelda fólki að tileinka sér heilbrigðan lífsstíl."

Á sama tímabili var nafni fyrirtækisins breytt úr Maður lifandi í Lifandi markaður. „Lifandi markaður endurspeglar betur það sem við stöndum fyrir. Við viljum leggja okkar að mörkum, með öllu sem við gerum, að stuðla að góðri heilsu og vellíðan í sátt við umhverfið.” segir Arndís Thorarensen að lokum.

Ljósmyndir: Úr nýju verslun LIfandi markaðar í Fákafeni 11.

IKEA kynnir nýja sjálfsbærnisstefnu - jákvæða fyrir mannfólkið og Jörðina

Ný stefna sem kynnt var í gær gerir IKEA Group óháð öðrum hvað varðar orku og hjálpar milljónum að gera heimilislífið sjálfbærara á viðráðanlegu verði var kynnt í gær. Stefnan gengur undir nafninu People & Planet Positive. Stefnan er órjúfanlegur hluti af framtíðarstefnumarkmiðum IKEA Group og byggir á langri reynslu fyrirtækisins af vinnu með sjálfbærni og lýsir nýjum markmiðum og aðgerðum sem ráðist verður í fyrir 2020.

Í People & Planet Positive felast þrír lykilþættir:

• Að hvetja milljónir manna og auðvelda þeim að auka sjálfbærni á heimilum sínum með því að bjóða upp á vörur og lausnir sem hjálpa viðskiptavinum að spara peninga með því að nota minna af orku og vatni og draga úr úrgangi. Sem dæmi má nefna: Að breyta allri lýsingu í LED sem notar allt að 85% minna af rafmagni; að bjóða upp á orkunýtnustu heimilistækin á markaðnum á lægsta verðinu; að hanna lausnir á lágu verði sem auðvelda fólki að flokka sorp og að draga úr úrgangi og vatnsnotkun á einfaldan og nytsaman hátt.
• Að verða óháð öðrum um orku og auðlindir. Í því felst að framleiða jafnmikla endurnýjanlega orku og verslanir og byggingar IKEA Group nota en 1,5 milljarði evra verður ráðstafað í verkefni sem tengjast vind- og sólarorku. Í þessu felst einnig að auka orkunýtni í starfsemi IKEA Group um að minnsta kosti 20% og að hvetja birgja til að gera slíkt hið sama. Með stöðugri þróun IKEA vöruúrvalsins eru vörur gerðar sjálfbærari með því að tryggja að öll helstu efnin, þar með taldar umbúðirnar, séu endurnýjanlegar, endurvinnanlegar eða endurunnar.
• Að vera í forystu um að skapa fólki og samfélögum betra líf. Í þessu felst stuðningur við uppbyggingu góðra vinnustaða í allri aðfangakeðju IKEA Group og að hvetja birgja til að fylgja ekki aðeins reglum heldur einnig sameiginlegum gildum. Í því felst einnig að við lítum lengra en aðfangakeðja okkar nær og styðjum við mannréttindi.

„IKEA vill gera hversdagslíf fólks betra. Í betra lífi felast sjálfbærari lifnaðarhættir. Við höfum unnið að þessu markmiði í mörg ár og höfum nú þegar gert margt, en nú erum við reiðubúin að taka næsta stóra skref. People & Planet Positive hjálpar okkur til að; umbreyta fyrirtækinu og hafa enn meiri jákvæð áhrif á heiminn,“ sagði Mikael Ohlsson, forstjóri og framkvæmdastjóri, IKEA Group.

Ein stærsta áskorun 21. aldarinnar er að mæta auðlindaskorti og loftslagsbreytingum á sama tíma og við stuðlum að miklum lífsgæðum fólks um allan heim. People & Planet Positive hjálpar IKEA Group að leika lítið en þýðingarmikið hlutverk í að mæta þessum áskorunum. Til viðbótar við að stuðla að lífsgæðum fólks og samfélaga þar sem fyrirtækið starfar, mun IKEA Group einnig nýta auðlindir á skynsaman hátt og breyta úrgangi í verðmæti. IKEA Group mun einungis nota endurnýjanlega orku í starfsemi sína og örugg notkun efna og efnasambanda, ábyrg nýting skóga, vatns og ræktarlands verður grundvöllur aðfangakeðjunnar.

„Okkur finnst að sjálfbærni ætti ekki að vera munaðarvara – allir ættu að hafa efni á henni. Við erum spennt að fá tækifæri til að hjálpa viðskiptavinum okkar, sem eru rúmlega 770 milljónir, að uppfylla drauma sína um heimili með fallegum hlutum sem hjálpa þeim að draga úr rekstrarkostnaði heimilisins, með því að lækka orku- og vatnskostnað og draga jafnframt úr úrgangi. People & Planet Positive gerir okkur einnig kleift að axla meiri ábyrgð á aðfangakeðjunni okkar á næstu árum, með því til dæmis að nota aðeins endurnýjanlega orku í rekstri bygginganna okkar og standa vörð um réttindi barna,“ sagði Steve Howard, framkvæmdastjóri sjálfbærnisviðs, IKEA Group.

Til að horfa á myndskeiðið People & Planet Positive á YouTube, smellið hér.

Nokkrar eftirtektarverðar framfarir IKEA Group: