Náttúran.is

Sáðalmanak fyrir maí 2013

Náttúran birtir nú fjórða sáðalmanak ársins 2013. Guðfinnur Jakobsson lífrænn bóndi í Skaftholti tekur saman efni í sáðalmanök Náttúrunnar.

Efnið er unnið úr garðabók Maríu Thun, en hún fékkst við rannsóknir á tengslum himintungla og gróðurs í rúmlega 60 ár og gefur út sáðalmanak á hverju ári. Höfuðáhrifin eru frá tunglinu, eftir því hvernig það stendur gagnvart stjörnumerkjum dýrahringsins.

1.    maí 00 – 21 ávextir, 22 – 24 rót
2.    maí 00 – 24 rót
3.    maí 00 – 11 rót, 12 – 24 blóm
4.    maí 00 – 24 blóm
5.    maí 00 – 08 blóm, 09 – 24 ávextir
6.    maí 00 – 01 ávextir, 02 – 17 blað, 18 – 24 ávextir
7.    maí 00 – 10 ávextir, 11 – 24 blað
8.    maí 00 – 08 blað, 09 – 24 ávextir
9.    maí 00 – 06 ávextir, 06 – 24 óhagstætt
10.  maí 00 – 24 óhagstætt
11.  maí  00 – 24 óhagstætt
12.  maí  00 – 24 rót
13.  maí  01 – 02 rót, 04 – 24 blóm
14.  maí  00 – 24 blóm
15.  maí  00 – 16 blóm, 17 – 24 blað
16.  maí  00 – 24 blað
17.  maí  00 – 10 blað, 11 – 24 ávextir
18.  maí  00 – 24 ávextir
19.  maí  00 – 24 ávextir
20.  maí  00 – 04 ávextir, 05 – 24 rót
21.  maí  00 – 24 rót
22.  maí  00 – 24 rót
23.  maí  00 – 11 rót, 12 – 19 blóm, 19 – 24 óhagstætt
24.  maí  00 – 24 óhagstætt
25.  maí  00 – 24 óhagstætt
26.  maí  00 – 24 óhagstætt
27.  maí  00 – 13 ávextir, 13 – 19 óhagstætt, 19 – 24 ávextir
28.  maí  00 – 18 ávextir, 18 – 24 óhagstætt
29.  maí  00 – 24 rót
30.  maí  00 – 17 rót, 18 – 24 blóm
31.  maí  00 – 24 blóm

Hagstætt tímabil til útplöntunar er frá 12. til 23 maí.

Sáðalmanak hvers dags birtist nú einnig á Viðburðardagatalinu hér til hægri á síðunni.
Oftast liggur í augum uppi hvað eru rætur, blaðplöntur, ávextir og blóm en hér skulu talin upp nokkur atriði sem geta vafist fyrir okkur.

•    Til rótarplantna teljast líka sellerí, hnúðsellerí, kálrabi eða pastinaka og laukar
•    Til blaðplantna teljast hnúðfennel, aspargus, rósakál og blómkál
•    Til blómplantna teljast blómplöntur þó þær vaxi upp af laukum og brokkólí
•    Til ávaxta teljast baunir, linsubaunir, allar korntegundir, kúrbítur, grasker, agúrkur, tómatar og maiskorn

Annað skýrir sig sjálft.
Grafík: Eldhúsgarðurinn byrjar í huganum, Guðrún A. Tryggvadóttir og Signý Kolbeinsdóttir.

Sáðalmanak fyrir apríl 2013

Náttúran birtir nú þriðja sáðalmanak ársins 2013. Guðfinnur Jakobsson lífrænn bóndi í Skaftholti tekur saman efni í sáðalmanök Náttúrunnar.

Efnið er unnið úr garðabók Maríu Thun, en hún fékkst við rannsóknir á tengslum himintungla og gróðurs í rúmlega 60 ár og gefur út sáðalmanak á hverju ári. Höfuðáhrifin eru frá tunglinu, eftir því hvernig það stendur gagnvart stjörnumerkjum dýrahringsins.

1.   apríl 00 – 24 blað
2.   apríl 00 – 02 blað, 03 – 24 ávextir
3.   apríl 00 – 04 óhagstætt, 04 – 24 ávextir
4.   apríl 00 – 05 ávextir, 06 – 24 rót
5.   apríl 00 – 24 rót
6.   apríl 00 – 05 rót, 06 – 24 blóm
7.   apríl 00 – 24 blóm
8.   apríl 00 – 02 blóm, 03 – 24 blað
9.   apríl 00 – 24 blað
10. apríl 00 – 24 blað
11. apríl 00 – 01 blað, 02 – 24 ávextir
12. apríl 00 – 08 ávextir, 08 – 16 óhagstætt, 16 – 24 ávextir
13. apríl 01 – 24 rót
14. apríl 00 – 24 rót
15. apríl 00 – 12 rót, 13 – 24 blóm
16. apríl 00 – 24 blóm
17. apríl 00 – 22 blóm
18. apríl 00 – 03 óhagstætt, 03 – 09 blóm, 10 – 24 blað
19. apríl 00 – 24 blað
20. apríl 00 – 03 blað, 04 – 24 ávextir
21. apríl 00 – 24 ávextir
22. apríl 00 – 19 ávextir, 20 – 24 rót
23. apríl 00 – 24 rót
24. apríl 00 – 08 rót, 09 – 19 ávextir, 20 – 24 rót
25. apríl 00 – 18 rót, 18 – 24 óhagstætt
26. apríl 00 – 01 rót, 02 – 10 og frá 17 – 24 blóm
27. apríl 00 – 06 blóm, 06 – 24 óhagstætt
28. apríl 00 – 07 óhagstætt, 07 – 24 blað
29. apríl 00 – 09 blað, 10 – 24 ávextir
30. apríl 00 – 05 ávextir og 10 – 24 ávextir.

Hagstæður tími til útplöntunar er dagana 15. til og með 28. apríl.
Sá tími er einnig hagstæður til að klippa tré og runna nema ef ætlað er að afklippurnar í græðlinga.

Sáðalmanak hvers dags birtist nú einnig á Viðburðardagatalinu hér til hægri á síðunni.

Oftast liggur í augum uppi hvað eru rætur, blaðplöntur, ávextir og blóm en hér skulu talin upp nokkur atriði sem geta vafist fyrir okkur.

• Til rótarplantna teljast líka sellerí, hnúðsellerí, kálrabi eða pastinaka og laukar
• Til blaðplantna teljast hnúðfennel, aspargus, rósakál og blómkál
• Til blómplantna teljast blómplöntur þó þær vaxi upp af laukum og brokkólí
• Til ávaxta teljast baunir, linsubaunir, allar korntegundir, kúrbítur, grasker, agúrkur, tómatar og maiskorn

Annað skýrir sig sjálft.

Grafík: Eldhúsgarðurinn byrjar í huganum, Guðrún A. Tryggvadóttir og Signý Kolbeinsdóttir.

Dagsetningar um sáningu

Á Íslandi er erfitt að gefa fastar dagsetningar um sáningu, plöntun, jafnvel jurtatínslu því allt er þetta háð veðráttu og gangi himintunglanna. Alltaf verður að viðhafa vissa skynsemi. Ef erlendis jurtir eru sterkastar á morgnana áður en sól verður of sterk, getur verið að hér séu þær einmitt orkumestar um miðjan dag þegar sólin er hæst á lofti.

Varðandi ræktun er gott að sjá fyrir sér þrjá mánuðina frá jafndægrum þ.e.
Einmánuð, Hörpu og Skerplu eða tímabilið frá 20. mars til 20. júní. Þessi ársfjórðungur fer í að sá og planta. Páskar eru haldnir fyrsta sunnudag eftir fyrsta fullt tungl eftir jafndægur. Það tungl er páskatungl. Á þessum þremur mánuðum fyllir tunglið þrisvar sinnum. Þrisvar er möguleiki að endurtaka góð ráð um sáningu. Nútímaræktandinn hefur ekki frjálsan tíma heldur verður hann að laða sig að þeim kröfum sem gerðar eru til hans. Þess vegna er gott að sjá vorið fyrir sér og skrá nýtt og fullt tungl* á sitt prívat almanak og þá daga sem æskilegt væri að sá og fríja þá tíma.

*Á Viðburðardagatalinu hér t.h. á síðunni má sjá tunglstöðu hvers dags.

Sjá meira um kenningar Björns Halldórssonar og viðbætur Hildar Hákonardóttur.

Rit Björns Halldórssonar fæst hér á Náttúrumarkaði.

Sjá einnig sáðalamanak skv. Maríu Thun hér og einnig í Viðburðardagatalinu hér t.h. á síðunni.

Grafík: Ársskífa með sáningarfjórðungi ársins. Guðrún Tryggvadóttir, ©Náttúran.is.

VIðmið um sáningu og plöntun sé farið eftir stjörnumánuðum

Úr Búnaðarbálki Björns Halldórssonar í Sauðlauksdal fáum við eftirfarandi viðmið um sáningu og plöntun. Er þá fylgt ferð tunglsins gegnum stjörnumerkin, en það tekur það rúma tvo daga að ferðast gegnum hvert merki á sinni 28-29 daga hringferð. Vegvísi þarf til að rækta með hjálp mánans og stjarnanna, en gangur himintunglanna er breytilegur frá ári til árs. Sérstakt bændaalmanak sem inniheldur þessr upplýsingar er gefið út í flestum löndum umhverfis okkur á hverju ári til að hægt sé að átta sig á frjósemi hinna einstöku daga.Að auki taka nokkrir menn mark á því hvar tungl er í himinteiknunum. Þeirra regla er þessi:

• Þeir sá því, sem ofan jarðar á að vaxa, í tvíbura-, vigtar- og vatnsberamerkjum.
• Hinu sem undir jörð á að vaxa í hrúts-, meyjar- og steingeitarmerkjum.
• Heitum kryddjurtum vilja þeir sá í tarfs-, bogmanns og ljónsmerkjum.
• Í sporðdreka-, krabba- og fiskamerkjum vilja þeir hvorki sá né planta.
• Tunglið sem ferðast um hvert stjörnumerki á rúmlega tveimur sólarhringum hefur þá sömu áhrif og stjörnumerkið sjálft.

Hrútsmerkið byrjar nær 20. mars og stendur til um 20. apríl. Hrútsmerkið er góð viðmiðun til ræktunar burtséð frá gangi tunglsins. Á boðunardegi Maríu eða 25. mars sem er rétt eftir jafndægur er talið gott að setja fram kartöflur í spírun. Gulrótum má sá úti, þegar jörð er orðin frostlaus og sæmilega vorar, ef garðurinn er vel staðsettur og sama gegnir um harðgerar plöntur ef þær eru vel varðar með plasti eða akryldúkum og jafnvel teppi breytt yfir komi frostakafli eða frostnætur. Næpum og rófum má forsá inni eða í gróðurskýli. Séra Björn Halldórsson mælir með því að setja næpnafræ í sætt vín og láta spíra og gefi það betra bragð ef jörðin „sé góð og sæt einnig en hvorki súr né barkand”.

Sáðalmanak mars 2013

Náttúran birtir nú annað sáðalmanak ársins 2013. Guðfinnur Jakobsson lífrænn bóndi í Skaftholti tekur saman efni í sáðalmanök Náttúrunnar.

Efnið er unnið úr garðabók Maríu Thun, en hún fékkst við rannsóknir á tengslum himintungla og gróðurs í rúmlega 60 ár og gefur út sáðalmanak á hverju ári. Höfuðáhrifin eru frá tunglinu, eftir því hvernig það stendur gagnvart stjörnumerkjum dýrahringsins.

Dagur    Tími

1.   mars  00 – 09 rót, 10 – 22 blóm
3.   mars  00 – 16 blóm, 16 – 24 óhagstætt
4.   mars  00 – 24 blað
5.   mars  00 – 11 blað, 11 – 24 óhagstætt
6.   mars  00 – 12 óhagstætt, 12 – 17 ávextir, 17 – 22 óhagstætt, 22 – 24 blóm
7.   mars  00 – 10 blóm, 11 – 24 ávextir
8.   mars  00 – 12 ávextir, 13 – 24 rót
9.   mars  00 – 24 rót
10. mars  00 – 11 rót, 12 – 24 blóm
11. mars  00 – 19 blóm, 20 – 24 blað
12. mars  00 – 24 blað
13. mars  00 – 24 blað
14. mars  00 – 17 blað, 18 – 24 ávextir
15. mars  00 – 24 ávextir
16. mars  00 – 02 ávextir, 02 – 11 óhagstætt, 11 – 16 ávextir, 17 – 24 rót
17. mars  00 – 24 rót
18. mars  00 – 17 rót, 18 – 24 blóm
19. mars  00 – 07 blóm, 8 – 16 rót, 17 – 24 blóm
20. mars  00 – 24 blóm
21. mars  00 -  17 blóm, 17 – 24 óhagstætt
22. mars  óhagstætt
23. mars  00 – 08 óhagstætt, 08 – 17 blað, 18 – 24 ávextir
24. mars  00 – 24 ávextir
25. mars  00 – 24 óhagstætt
26. mars  00 – 09 ávextir, 10 – 24 rót
27. mars  00 – 24 rót
28. mars  00 – 03 rót, 04 – 13 blóm, 14 – 24 rót
29. mars  óhagstætt
30. mars  óhagstætt
31. mars  óhagstætt

1. til 5. mars kl. 12 hagstætt til útplöntunar og klippingar trjáa og runna.
5. mars frá hádegi til og með 18. mars hagstætt til græðlingatöku. Veljið ávaxtadaga til græðlingatöku af berjarunnum.
Frá og með 19. mars aftur hagstætt til útplöntunar/umplöntunar og klippingar trjá og runna.

Sáðalmanak hvers dags birtist nú einnig á Viðburðardagatalinu hér til hægri á síðunni.

Oftast liggur í augum uppi hvað eru rætur, blaðplöntur, ávextir og blóm en hér skulu talin upp nokkur atriði sem geta vafist fyrir okkur.

• Til rótarplantna teljast líka sellerí, hnúðsellerí, kálrabi eða pastinaka og laukar
• Til blaðplantna teljast hnúðfennel, aspargus, rósakál og blómkál
• Til blómplantna teljast blómplöntur þó þær vaxi upp af laukum og brokkólí
• Til ávaxta teljast baunir, linsubaunir, allar korntegundir, kúrbítur, grasker, agúrkur, tómatar og maiskorn

Annað skýrir sig sjálft.

Grafík: Eldhúsgarðurinn byrjar í huganum, Guðrún A. Tryggvadóttir og Signý Kolbeinsdóttir.