Náttúran.is

Mataræði ungbarna

Algengt er að fyrsta fæðu sem barni er gefin sé ýmiss konar krukku eða pakkamatur. Tilbúinn matur inniheldur flest næringarefni og það er mjög fljótlegt og einfalt að nota hann. Hann er hins vegar mjög líflaus fæða og börn sem venjast á slíkt fæði verða yfirleitt matvönd þegar þau síðar meir eiga að borða heimatilbúinn mat og ferskar fæðutegundir.
Ungbörn eru yfirleitt sólgin í stappaða banana og lárperur (avókadó). Soðnar, skrældar kartöflur eru einnig mjúk og góð fæða fyrir byrjendur, svo og flest soðið grænmeti. Sjóðið grænmeti alltaf í litlu vatni eða gufusjóðið það. Gott er að sjóða grænmeti sem inniheldur mikið af oxalsýru, s.s. hvítkál, spergilkál, blómkál og spínat, í vatni blönduðu með kúamjólk eða geitamjólk til þess að hlutleysa sýruna.
Hafra-, bókhveiti-, hirsi- og hrísgrjónagrautur eru einnig holl fæða fyrir börn á öllum aldri. Til þess að sæta grautana má sjíða epli eða perur með eða setja kanil út í vatnið og láta hann sjóða með grautnum. Venjið barnið ekki á að nota sykur út á mat því að það er mesti óþarfi.
Fæðutegundir sem geta farið illa í ungbörn eru m.a. sítrusávextir, s.s. greip og appelsínur, og ýmis ber.
Skiptar skoðanir eru um það hvenær rétt sé að byrja að gefa ungbörnum fasta fæðu. Hér virðist engin algild regla eiga við. Börn eru jafn ólík og þau eru mörg, sum virðast vera svöng frá fyrsta degi, en önnur börn eru sæl með sína brjóstamjólk til sex eða sjö mánaða aldurs.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   

Skammtastærð

Grasalæknar beita mismunandi aðferðum til þess að meta hæfilegar skammtastærðir fyrir börn. Bæði eru börn misjöfn að hreysti og þoli og einni eru þau misstór eftir aldri.
Oft er sú aðferð notuð að miða skammtastærðina við aldur barnsins, eins og hér er sýnt.

Aldur í árum / Aldur í árum +10 = hluti af fullorðinsskammti

Og því verður skammtur fyrir 5 ára gamalt barn:

5 / 5 + 10 = 5/15 = 1/3 hluti af fullorðinsskammti

Skammtastærðir fyrir ungbörn eru:
0-6 mánaða = 1/20 af fullorðinsskammti
6 mánaða til 2ja ára = 1/10 af fullorðinsskammti

Fullorðinsskammtur af urtaveig er yfirleitt 5 ml þrisvar á dag. Í hverjum millilítra eru 20 dropar, svo að fullorðinsskammtur er 100 dropast þrisvar á dag. Fullorðinsskammtur af te eða seyði er yfirleitt ½ -1 dl þrisvar á dag.
Ef barn er óvenju stórt eða þungt eftir aldrei er óhætt að stækka skammtinn um 50%, þannig að ef td. Þriggja mánaða gamalt barn er mjög stórt má gefa því 7-8 dropa þrisvar ád ag.
Þótt mörgum mismunandi jurtum sé blandað saman stækkar skammturinn ekki, hvorki fyrir börn né fullorðna, heldur er jurtunum fyrst blandað saman, síðan verður skammturinn eins og að ofan greinir.

Dæmi um jurtalyfjablöndu gegn eyrnabólgu handa 3ja mánaða barni

Kamilluurtaveig 10 ml
Kattarmintuurtaveig 10 ml
Sólblómahattsurtaveig 5 ml

Alls = 25 ml

Skammturinn er síðan 5-7 dropar þrisvar á dag, gefinn eftir máltíð. Sama máli gegnir um tejurtablöndur nema hvað skammtur af tei er alltaf stærri.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   

Jurtalyf handa börnum

Börn bregðast mjög fljótt og vel við jurtalyfjum og þurfa því að neyta mun minna magns af jurtum en fullorðnir. Sumir kvarta um að jurtalyf séu bragðvond og því erfitt að koma þeim ofan í börn, en yfirleitt má með fortölum fá börn til að taka lyfin. Fullorðnir sætta sig fremur við sjúkdóma og vanheilsu, en börn hafa annað viðhvorf og taka því illa þegar þau eru veik og geta ekki leikið sér. Börn eru yfirleitt fús til að leggja mikið á sig ef þau geta með því móti komist til heilsu á ný og gjarnan eru það börnin sem minna foreldarana á að nú sé komið að því að taka inn lyfin. Erfiðara er að tala ungbörn til, af augljósum ástæðum, en þau þurfa svo litla skammta að auðvelt er að lauma lyfjum í mat og drykk. Ef barnið er á brjósti má gefa því jurtalyf, blönduð í batni, með skeið og oft nægir að móðirin taki sjálf inn jurtalyfin svo að barnið fái þau með móðurmjólkinni. Það á sérstaklega við um jurtir þar sem virku efnin eru í ilmolíu. Börn eru aldrei of ung til þess að taka inn mildar jurtir.

Deildu með vinum

•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•   
•