Náttúran.is

Bílskúrinn - Bíll

Umhirða bílsins

• Best er að fara með bílinn í allsherjarskoðun hjá bílaumboðinu að minnsta kosti einu sinni á ári.
• Ráðlagt er að gá að loftþrýstingnum í dekkjunum reglulega.
• Dekkin slitna minna ef loftþrýstingurinn er réttur auk þess sem eldsneyti sparast ef dekkin eru ekki of loftlítil.
• Gott er að bóna bílinn nokkrum sinnum á ári. Þá festist olía og ryk síður á bílnum. Hreinn bíll sparar eldsneyti því viðmótið af óhreinindunum hefur sín áhrif. Sjá einnig Lakk og umhirða þess.
• Hægt er að fá vistvæn og umhverfismerkt hreinsiefni fyrir bílinn. Betra er að velja hreinsiefni sem byggir á propylenglykol en etylenglykol. Propylenglykol er minna eitrað. Ensímefni eru vistvæn lausn. Umhverfismerkt hreinsiefni eru til í miklu úrvali í dag.
• Nauðsynlegt er að hafa viftu í bílskúrnum til að halda loftinu á hreyfingu, sérstaklega þegar bíllinn kemur blautur inn eða snjóbarinn. Annars ryðgar bíllinn mjög fljótt.

Nokkur öryggisatriði

• Hættulegt er að geyma drasl í bílnum. Það getur kastast til við árekstur og valdið miklum skaða.
• Ónauðsynlegt er að nota nagladekk nema algjöra nauðsyn krefji.
• Ráðlagt er að taka toppgrindina og tengdamömmuboxið af bílnum þegar þú þarft ekki á þeim að halda. Box eykur loftmótstöðu og eyðslu um allt að einn lítra á hverja 100 km.
• Aktu á löglegum hraða. Bíll sem keyrir á 100 km hraða í stað 80 km/klst. eyðir um 20% meira eldsneyti. Ef þér liggur lífið á að ná næsta rauða ljósi, hafðu þá í huga að stór hluti eldsneytisnotkunar innanbæjar fer í að taka af stað. Best er að halda jöfnum hraða.

Þarftu raunverulega bíl?

Ef að þú er að hugsa um að kaupa bíl, íhugaðu þá fyrst hvort þú þurfir nauðsynlega á nýjum bíl að halda. Þú getur tekið leigubíl ansi oft í stað þess að eiga bíl.

Dæmi: Aukabíll á heimilið kostar um 900.000 krónur á ári [2010] með tryggingum, afskriftum, bensíni o.s.fr.v. Ef hjón geta samekið í vinnu og það sem sækir börnin tekur bílinn og hitt leigubíl heim og leigubíllinn kostar um 2000 krónur reiknast dæmið þannig: Flest fólk vinnur um 220 daga á ári og þá kostar leigubíllinn um 440.000 krónur á ári. Þegar mikið liggur við er hægt að taka bílaleigubíl þar sem þeir eru ódýrir 9 mánuði á ári, auk þess að það er hægt að skemmta sér og taka marga leigubíla í viðbót fyrir 460.000 krónur.

Auk þess er hollt og gott að ganga stuttar vegalengdir.

Umhverfisvænir bílar

Það felst ákveðin þversögn í að tala um „umhverfisvæna“ bíla og nærri lagi að nota hugtakið „minna umhverfisskaðandi“ eða í mesta lagi „visthæfir“, því enginn bíll er sérstaklega vænn umhverfinu. Líta verður á allan líftíma bílsins til að skoða umhverfisáhrif, jafnt hráefnisöflun í bíinnn, orku til famleiðslu, efnanotkun við framleiðslu, flutninga, áhrif af akstri á notkunartíma, endingu og að lokum förgun.

Reykjavíkurborg skilgreinir visthæfa bíla eftir eldsneytiseyðslu og eldsneytisgerð. Samkvæmt því falla 22 bílar á íslenskum markaði undir það að geta talist visthæfir. Sjá lista yfir bílana hjá Bílgreinasambandinu.

Tvinnbílar nota bæði bensínvél og rafmagnsvél og losa mun minna af mengandi lofttegundum en bensínbílar af sömu stærð.
Tvinnbíllinn Toyota Prius var valinn bíll ársins í Evrópu árið 2005. Í dag [2007] eru rúmlega 200 slíkir bílar á götum landsins. Toyota fullyrðir að bíllinn sé 90% endurvinnanlegur.

Tvinnbílinn Honda Civic fæst einnig á Íslandi. Einnig er hægt að fá Lexus tvinn fólksbíla og jepplinga.

Metanbíla er þó óhætt að tala um sem „umhverfisvæna“ á notkunartíma þeirra. Í fyrsta lagi er brennsla metans kolefnishlutlaus og í öðru lagi eyðir hún metangasi sem er verulega slæm gróðurhúsalofttegund. Hægt er að umbreyta næstum hvaða bíl sem er til að brenna metangasi. 555 bílar keyra á metani á Íslandi í dag [júlí 2011] en nokkur fyrirtæki bjóða upp á metanbreytingar og verða þær æ vinsælli.

Díselbílar geta verið hentugir ef þeir eru með sótagnasíu sem síar úr hættulegt svifryk og PAH agnir. Díselbílar menga hinsvegar talsvert þannig að díselbíllinn er ekki betri en bensínbíllinn nema hann sé með hvarfakút og sótagnasíu. Athugaðu að sían hreinsar sig sjálf.

Aðrar lausnir eins og tengil-tvinnbíll er í sjónmáli þó að hann sé enn ekki kominn á markað. Þá getum við stungið bílnum í samband á nóttinni og hlaðið hann fyrir akstur næsta dags.

Lífdísel eru rétt að komast í umræðuna hérlendis.

Nokkrir vetnisfólksbílar eru komnir til landins sem hluti af vetnisverkefninu. Fyrsta etanóldælan verður opnuð 2008 en aðeins eru tveir etanólbílar á landinu enn sem komið er. Þróunin er ör um þessar mundir, miðað við það sem verið hefur. Sem betur fer eru framleiðendur og neytendur þó að vakna til meðvitundar um hversu gríðarlega mikilvægan málaflokk hér um ræðir. Markmiðið ætti auðvitað að vera að vistvænir bílar verði regla en ekki undantekning eins og nú er raunin.

Kemstu af með rafmagnsbíl?

Þeir eru yfirleitt smáir og komast ekki langt í einu en þeir eru ódýrir í rekstri og umhverfisvænstu farartæki sem völ er á í dag. Nokkrir slíkir bílar eru til hér á landi. Athugaðu að það eru líka til rafmagnsreiðhjól.

Veldu minnsta bílinn

Ekki velja stærri bíl en þú þarft á að halda. Hugsaðu um umhverfið og veldu minnsta bílinn sem þú kemst af með. Flestir kaupa bíl sem uppfyllir allar þarfir fólks alltaf. Það þýðir að fólk er að kaupa bíl sem er kannski fullnýttur 5 daga á ári en vannýttur 360 daga. Þetta er léleg hagfræði. Kauptu þér bíl sem passar 360 daga á ári og síðan er hægt að finna lausn fyrir hina 5 dagana sem er mun ódýrari en að kaupa stærri bíl.

Að nota sama bílinn

Athugaðu hvort að þú getur fengið far með samstarfsmanni í vinnuna. Því fleiri sem deila bíl, því betra fyrir umhverfið auk þess sem að það getur verið miklu skemmtilegri ferðamáti.

Að nota fjarskiptin í stað bílsins

Ef þú notar símann og tölvupóst meira sparar þú bílinn. Aktu minna með því að nota veraldarvefinn. Með því að senda tölvupóst og halda fjarfundi, má draga úr ferðalögum. Að versla í netverslunum er í raun mjög umhverfisvænt.

Hlaupársdagur

Hann er nú 29. febrúar, þegar talan 4 gengur upp í ártalinu nema aldamótaár. Þá þarf talan 400 að ganga upp í. Hlaupársdagurinn var áður oft talinn 24. eða 25. febrúar. Víða um lönd hafa menn haft nokkra ótrú á hlaupársdeginum, mánuðinum eða jafnvel hlaupárinu öllu. Þá átti allt að ganga öfugt við það sem venjan bauð og flestar fyrirtektir að misheppnast. Ekki verður neins vart í þessa átt hérlendis fyrr en á síðari tímum og þá einungis varðandi þann gamansið, að konur megi biðja sér karlmanns á hlaupárdeginum. Hann má þá ekki neita, en getur þó keypt sig lausan með gjöf eða gjaldi.

Ferðamálastofa boðar til kynninga á Vakanum

Nýju gæða- og umhverfiskerfi fyrir íslenska ferðaþjónustu, sem ber heitið Vakinn, verður formlega ýtt úr vör í Sunnusal Radisson Blu Hótel Sögu þriðjudaginn 28 febrúar kl 14:30. Í framhaldinu verða kynningarfundir haldnir víða um land.

Hagsmunaaðilar í ferðaþjónustu hafa um nokkurt skeið unnið að þróun metnaðarfulls gæðakerfis fyrir íslenska ferðaþjónustu og binda aðstandendur kerfisins  miklar vonir við að VAKINN muni efla gæði og öryggi í ferðaþjónustu á Íslandi með handleiðslu og stuðningi, ásamt því að byggja upp samfélagslega ábyrgð ferðaþjónustufyrirtækja.

Vakinn er afsprengi þróunarverkefnis sem iðnaðarráðuneytið fól Ferðamálastofu og Nýsköpunarmiðstöð Íslands að vinna að. Verkefnið er unnið í náinni samvinnu við Samtök ferðaþjónustunnar og Ferðamálasamtök Íslands og þannig hefur skapast breið samstaða innan ferðaþjónustunnar um þennan mikilvæga málaflokk.

Ávörp á fundinum á Hótel Sögu flytja:

• Ólöf Ýrr Atladóttir, ferðamálastjóri
• Oddný Harðardóttir, iðnaðarráðherra
• Árni Gunnarsson, formaður Samtaka ferðaþjónustunnar
• Unnur Halldórsdóttir,  formaður Ferðamálasamtaka Íslands
• Stefán Gíslason, umhverfisstjórnunarfræðingur

Heimasíða Vakans, vakinn.is, verður opnuð á fundinum. 
Nánari upplýsingar um Vakann hér.

Kynningarfundir Vakans:

2. mars  Ísafjörður     
5. mars  Akureyri og Varmahlíð    
6. mars  Egilsstaðir     
7. mars  Höfn í Hornafirði og Kirkjubæjarklaustur 
13. mars Stykkishólmur     
14. mars Selfoss og Reykjavík

Dagskrá kynningarfunda:

• Ávinningur af Vakanum
• Umhverfiskerfi Vakans
• Gerð öryggisáætlana
• Áhættumat í ferðaþjónustu
• Rekstur og stjórnun
• Stuðningur og fylgigögn Vakans

Nánari upplýsingar um staðsetningu funda á hverjum stað verða birt síðar á vef Ferðamálastofu.

Grænt Reykjavíkurkort í prentútgáfu

Grænt Reykjavíkurkort er samvinnuverkefni vefsins Náttúran.is, fjölþjóðlega verkefnisins Green Map® System, Reykjavíkurborgar og Háskóla Íslands. Tilgangur grænna korta víða um heim er að gera vistvæna kosti á sviði viðskipta, menningar og ferðaþjónustu sýnilegri og aðgengilegri. Græn kort hafa nú verið þróuð í yfir 600 sveitarfélögum, borgum og hverfum í 55 löndum. Ísland er fyrsta landið sem flokkar allt landið eftir Green Map kerfinu.

Prentútgáfa Græna Reykjavíkurkortsins er sú fyrsta sinnar tegundar hér á landi og byggir á vefútgáfu Græna Íslandskortsins hér á Náttúran.is en hún tekur fyrir allt Ísland með yfir 3.000 skráningum í 100 flokkum.

Green Map er lifandi kerfi og lagar sig að þeirri þróun sem á sér stað í þjóðfélaginu. Það er von útgefanda að græn kort verði með öllu ónauðsynleg innan fárra ára enda verði græn hugsun þá orðin sjálfsögð, ekki undantekning, eins og nú er. En þangað til er öllum frjálst að fá skráningu á Grænt Reykjavíkurkort og Grænt Íslandskort svo framarlega sem að starfsemi viðkomandi uppfylli þau skilyrði og viðmið sem sett eru af Green Map kerfinu.

Græna Reykjavíkurkortið er Svansmerktur prentgripur, prentað á Svansvottaðan pappír í Svansmerktu prentsmiðjunni Odda.

Hægt er nálgast kortið ókeypis hjá Höfuðborgarstofu og víðar í borginni eða panta það hér á vef Náttúran.is gegn greiðslu kostnaðar við pökkun og heimsendingu. Panta kortið hér.

Græna Reykjavíkurkortið er hannað af Guðrúnu A. Tryggvadóttur & Signýju Kolbeinsdóttur.

Náttúruverndarsamtök Suðvesturlands skora á þingmenn að bjarga Reykjanesskaga

Náttúruverndarsamtök Suðvesturlands hafna því alfarið að nánast allt suðvesturhorn landsins verði  gert að einu samfelldu orkuvinnslusvæði eins og gert er ráð fyrir í drögum að þingsályktun að Rammaáætlun. Samtökin skora á þingmenn Suðurkjördæmis, Suðvesturkjördæmis og Reykjavíkurkjördæmanna að koma í veg fyrir að mikilvægum útivistarsvæðum og náttúruperlum verði fórnað undir orkunýtingu sem muni t.d. stórskaða möguleika til uppbyggingar ferðaþjónustu á svæðinu.

Náttúruverndarsamtök Suðvesturlands hafa sent öllum þingmönnum kjördæmanna bréf þessa efnis.

Af þeim 19 virkjunarkostum á Reykjanesskaga, sem fjallað er um í drögunum, fara einungis þrír í verndarflokk. Fjögur svæði hafa þegar verið virkjuð, sjö önnur féllu í orkunýtingarflokk.  Samtals fara því ellefu svæði undir orkunýtingu. Fimm svæði fara í biðflokk en gera má ráð fyrir að flest þeirra fari í orkunýtingu síðar. Í tillögunni er t.d. kveðið á um að Austurengjahver í Krýsuvík og Trölladyngja fari í orkunýtingu verði önnur svæði í Reykjanesfólkvangi virkjanleg.  Á þessu má sjá að náttúruvernd á suðvesturlandi fer verulega halloka í Rammaáætlun, að óbreyttu.

Reykjanesfólkvangi, einu vinsælasta útivistarsvæðinu á suðvesturhorni landsins, verður breytt í  iðnaðarsvæði fari svæðið í orkunýtingu eins og gert er ráð fyrir í drögunum.  Slíkt er algjörlega óásættanlegt nú á tímum þegar mikilvægi ósnortinna náttúrusvæða í grennd við þéttbýli hefur aldrei verið meira.

Sem fulltrúum náttúruverndarsamtaka er okkur tvennt efst í huga, annarsvegar náttúruvernd og hinsvegar heilsa og vellíðan landsmanna.  Geyst hefur verið farið í virkjun jarðhitans á Hellisheiði með vandamálum sem ekki hefur verið unnt að leysa með viðunandi hætti. Brennisteinsvetnismengun er of mikil og svæðið leikur reglulega á reiðiskjálfi með tilheyrandi óþægindum fyrir íbúa Hveragerðis.

Hver og einn á að fá notið ósnortinnar og heilnæmar náttúru, auk þess sem dýra og jurtalíf skal njóta fullrar verndar. Á Suðvesturlandi býr yfirgnæfandi meirihluti landsmanna, landshlutinn nær þó ekki 3% af heildarflatarmáli Íslands. Það er kunnara en frá þurfi að segja að ágengni af ýmsu tagi er mikil gagnvart náttúru á Suðvesturlandi og þykir mörgum, þar á meðal okkur, að mál sé að linni og snúið skuli til betri vegar.

Stjórn Náttúruverndarsamtaka Suðvesturlands.

Sjá Náttúruverndarsamtaka Suðvesturlands á Facebook.