Náttúran.is

Skólar á grænni grein eflast

Skólum á grænni grein vex fiskur um hrygg á fullveldisdaginn, 1. desember. Þá verður undirritaður þriggja ára styrktarsamningur milli umhverfisráðuneytisins, mennta- menningarmálaráðuneytisins og Landverndar, sem stýrir verkefninu en það er einnig þekkt sem Grænfánaverkefnið.

Samningurinn verður undirritaður í Kvennaskólanum í Reykjavík, sem er 200. skólinn á Íslandi sem hóf þátttöku í verkefninu. Til gamans má geta að 100. skólinn sem skráði sig til leiks var grunnskóli, Ingunnarskóli í Reykjavík og 100. skólinn til að hljóta Grænfánann var leikskóli, Skýjaborg í Hvalfjarðarsveit. Að auki taka þrír af sjö háskólum þátt í verkefninu svo það nær nú til allra skólastiga á Íslandi.

Skólum á grænni grein (Eco-Schools) er alþjóðlegt verkefni sem Landvernd hefur rekið hér á landi í 10 ár. Þátttökuskólar miða að því að geta flaggað alþjóðlegu viðurkenningunni Grænfánanum sem veitt er fyrir umhverfisstarf og stefnu skólans í umhverfismálum. Þurfa skólarnir að hafa stigið sjö skilgreind skref í umhverfismálum til að geta sótt um Grænfánann sem er alla jafna veittur til tveggja ára í senn. Sú viðurkenning fæst endurnýjuð ef skólarnir halda áfram góðu starfi.

Samningsaðilar hafa stefnt að undirritun slíks samnings um nokkurt skeið en þess má geta að langtímasamningur við Grænfánaverkefnið er meðal tillagna í þingsályktunartillögu um eflingu græns hagkerfis á Íslandi sem nú liggur fyrir Alþingi.

Hátíðarhöld hjá krökkum á Álftanesi

Fyrr um morguninn mun umhverfisráðherra afhenda tveimur skólum á Álftanesi Grænfána, annars vegar Náttúruleikskólanum Krakkakoti sem dregur Grænfánann að húni í þriðja sinn og hins vegar Álftanesskóla sem fær hann afhentan í fjórða sinn á morgun. Því munu um 550 krakkar á Álftanesi hafa sérstaka ástæðu til að fagna árangri sínum í umhverfismálum á fullveldisdegi Íslendinga og verða skólarnir tveir með sameiginlega hátíðardagskrá af því tilefni.

Undirritunin fer sem fyrr segir fram í Kvennaskólanum í Reykjavík og hefst stutt athöfn vegna hennar kl. 11:45. Þar verða viðstaddir Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra, Katrín Jakobsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra og Guðmundur Hörður Guðmundsson, formaður Landverndar, ásamt fulltrúum umhverfisnefndar Kvennaskólans. Fjölmiðlar eru hjartanlega velkomnir.

Nánari upplýsingar veitir Orri Páll Jóhannsson, verkefnisstjóri Skóla á grænni grein, gsm. 845 6774.

Sjá alla skóla á grænni grein hér á Grænum síðum.

Jólakort Skógræktarfélags Íslands 2011

Jóla- og tækifæriskort Skógræktarfélags Íslands er komið út. Kortið prýðir mynd er heitir „Jack Lumber in the green” og er eftir Söru Riel. Þessi mynd prýðir einnig forsíðu 2. heftis Skógræktarritsins 2011, sem einnig er nýlega komið út. Kortin eru seld 10 saman í búnti með umslagi, á kr. 1.000. Ef pöntuð eru 50 kort eða fleiri er veittur 25 % afsláttur.

Hægt er að nálgast kortin á skrifstofu Skógræktarfélags Íslands, í Skúlatúni 6, 2. hæð (næsti inngangur við antikbúðina). Einnig er hægt að panta kortin í síma 551-8150 eða með tölvupósti til skog@skog.is og fá þau póstsend en þá bætist við 250 kr. afgreiðslugjald.

Einnig er hægt að panta eldri kort, sjá hér.

Loftslag og lífríki

Umhverfisstofnun stendur fyrir málþingi um áhrif loftslagsbreytinga á náttúrufar og lífríki þ. 2. desember frá kl. 13:00 til 16:30, á Grand Hotel-Hvammi.

Dagskrá:

13:00 Opnun málþings - Kristín Linda Árnadóttir forstjóri Umhverfisstofnunar

13:10 Losun gróðurhúsalofttegunda, staða og horfur - Christoph Wöll, Umhverfisstofnun

13:30 Hnattrænar loftslagbreytingar og áhrif þeirra. Hvert stefnir? - Halldór Björnsson, Veðurstofu Íslands

13:50 Náttúrulegar sveiflur og langtíma breytingar á sýrustigi sjávar við Ísland - Jón Ólafsson, Hafrannsóknastofnun og Háskóla Íslands

14:10 Endurheimt votlendis sem mótvægisaðgerð - Jón Guðmundsson, Landbúnaðarháskóla Íslands

14:30 Kaffi

14:45 Skógar og loftslagsbreytingar - Arnór Snorrason, Brynhildur Bjarnadóttir, Björn Traustason og Þorbergur Hjalti Jónsson,  Rannsóknastöð skógræktar, Mógilsá

15:05 Líffræðileg fjölbreytni - Hildur Vésteinsdóttir, Umhverfisstofnun

15:20 Fæðubreytingar í sjó og áhrif á sjófuglastofna við Íslands - Arnþór Garðarsson prof. emiritus

15:40 Þróun svartfuglsveiða – tölur úr veiðiskýrslum - Steinar Rafn Beck, Umhverfisstofnun

16:00 Innrásarvíkingar, Erling Ólafsson, Náttúrufræðistofnun Íslands

16:20 Samantekt fundarstjóra

16:30 Lok málþings

Ljósmynd. Sandsíli við Jökulsárlón, Guðrún A. Tryggvadóttir.

Íslensk jólatré eru allra hagur

Verulega hefur dregið úr innflutningi á erlendum jólatrjám hingað til lands í kjölfar efnahagshrunsins 2008. Innlend tré hafa haldið sínum hlut á markaðnum og sjá íslenskir jólatrjáaræktendur nú ýmis sóknarfæri framundan. Innlend jólatré standast vel samanburð við erlend þegar litið er til verðs og gæða. Þegar áhrif þeirra á samfélag okkar og umhverfi eru tekin með í reikninginn hafa þau margt fram yfir þau erlendu. Það kæmi því öllum til góða að auka hlutdeild þeirra á markaðnum.

Með aukinni ræktun og sölu íslenskra jólatrjáa er hægt að slá tvær flugur í einu höggi, spara gjaldeyri og skapa atvinnu. Sú vinna einskorðast ekki við aðventuna enda þarf að sinna ræktun og umhirðu trjáa frá vori til hausts. Jafnframt myndi efling innlendrar jólatrjáaræktunar skjóta sterkari stoðum undir skógarvinnslu og markað með skógarafurðir hér á landi. Sú atvinnugrein er enn sem komið er ung og óþroskuð en hefur alla burði til að blómstra ef hlúð er að henni.

Eiturefni og óboðnir gestir

Ekki má heldur gleyma því að það er mun umhverfisvænna að velja innlend jólatré en erlend. Ekki þarf að flytja þau á skipi yfir hafið með tilheyrandi mengun. Við ræktun innlendra trjáa er nánast engum eiturefnum beitt en notkun þeirra er algeng víða erlendis, meðal annars í Danmörku, þaðan sem Íslendingar kaupa flest jólatré. Eiturefnunum er einkum ætlað að halda niðri illgresi og skordýrum en öðrum dýrum og plöntum stafar einnig hætta af notkun þeirra auk þess sem þau geta mengað vatnsból.

Þá er sú hætta alltaf til staðar að óboðnir gestir berist hingað til lands með innfluttum jólatrjám svo sem skordýr og plöntusjúkdómar sem geta valdið ómældum skaða á gróðri. Sitkalús og furulús eru dæmi um slík skaðræðiskvikindi sem talið er að hafi borist til landsins með jólatrjám eða hnausplöntum.

Auðlindin vex og dafnar

Með því að velja íslenskt jólatré leggur maður jafnframt sitt af mörkum til umhirðu og ræktun skóga á Íslandi, einu skóglausasta landi Evrópu. Víðast hvar er jólatrjáahöggið liður í nauðsynlegri grisjun ungskóga. Það er því ekki gengið á auðlindina heldur vex hún og dafnar við grisjunina. Fyrir hvert fellt tré má svo reikna með að 30-40 ný tré verði gróðursett.

Af þessu má sjá að það borgar sig að velja íslenskt jólatré. Með því er maður ekki aðeins að styrkja innlenda atvinnusköpun og spara gjaldeyri heldur nýtur umhverfið einnig góðs af því á margvíslegan hátt.

Ljósmynd: Barrtré við Þingvallavatn, Guðrún A. Tryggvadóttir.

Blettir á marmara og mósaíki

Ef blettir eru á marmaraplötum eða mósaíkgólfi, má alls ekki þvo þá með sápu eða hreinsiefnum. Nuddið einfaldlega með sítrónusafa og þvoið af með vatni. Einnig er hægt að bæta svolitlu salti á sítrónubörkinn og nudda með honum.